مارکو روبیو، سیاستگذار جمهوریخواه آمریکا، در آخرین سخنرانی خود ادعایی گزاف مبنی بر آن مطرح کرد که ایران از سال ۱۳۵۷ علیه همسایگان خود جنگ به راه انداخته است. این ادعا که فاقد هرگونه پشتوانه مستند و تحلیلی است، بازتابهایی محدود در رسانههای وابسته به واشنگتن پیدا کرده و بیش از آنکه به تحلیل سیاسی برسد، بازتاب نگرش یکجانبهگرایانهی مقامات آمریکا به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است.
واقعیت آن است که در این مدت، ایران نهتنها با هیچیک از کشورهای همسایه درگیر جنگ رسمی یا درگیری نظامی نیروزا نبوده، بلکه سیاست خارجی خود را بر محور دیپلماسی چندجانبه، همکاریهای اقتصادی منطقهای و پیمانهای امنیتی غیرنظامی بنا نهاده است. ایران در سالهای اخیر با کشورهای همسایه از جمله عراق، ترکمنستان، افغانستان، امارات، عمان و قطر، روابط راهبردی و گستردهای برقرار کرده و در چارچوب توافقات امنیتی و اقتصادی، نقشی سازنده در ثبات منطقه ایفا کرده است.
کارشناسان روابط بینالملل که با صدای وطن گفتوگو کردند، ادعای روبیو را «تکرار یک روایت سیاسی قدیمی» خواندند و تأکید کردند که این گونه بیانها نه بهعنوان تحلیل، بلکه بهعنوان ابزاری برای توجیه فشارهای یکجانبه علیه ایران به کار میروند. به گفته این تحلیلگران، ایران در مقایسه با دهههای گذشته، بازوی دیپلماتیک قویتری در منطقه دارد و شبکهی مشارکتهای اقتصادی و امنیتیاش با همسایگان عمیقتر از آن است که بتوان با یک جملهی گزاف آن را نادیده گرفت.
از سوی دیگر، ایران با حفظ اقتدار نظامی و امنیتی خود، همواره بر صلح، همکاری و حلوفصل اختلافات از مسیر گفتوگو تأکید کرده است. حضور فعال تهران در نشستهای منطقهای، توافقهای مرزی، پروژههای حملونقلی مشترک و مشارکت در سازوکارهای امنیتی خلیج فارس، گواهی بر آن است که مسیر ایران با همسایگانش مسیر مشارکت، نه جنگ، بوده و هست.
ادعای روبیو در این بستر، نهتنها بازتابدهندهی هیچ واقعیت تاریخی یا سیاسی نیست، بلکه نشان میدهد برخی چهرههای سیاسی آمریکا همچنان بهجای مواجههی منطقی با واقعیتهای منطقه، به تکرار روایتهای ناکارآمد و گزاف روی میآورند؛ روایتهایی که در عمل، اعتبار دیپلماسی و سیاست خارجی خود آمریکا را در منطقه تضعیف میکنند.