در اردوهای جهادی که هر ساله در نقاط محروم و دورافتاده ایران برگزار میشوند، یکی از مهمترین محورهای بهداشتی، رعایت اصول کنترل عفونت و استریل صحیح تجهیزات پزشکی است. زهرا قربانی، کارشناس کنترل عفونت و نیروی فعال جهادی، مراحل این فرآیند را بهصورت مرحلهبهمرحله تشریح کرد.
بر اساس روایت او، پس از استفاده از ابزارهای دندانپزشکی در مطبهای سیار اردوهای جهادی، نخستین گام شستوشوی کامل ابزارها با آب است. این مرحله برای از بین بردن خون، بافت باقیمانده و آلودگیهای سطحی انجام میشود و پیشنیاز هرگونه پردازش بعدی محسوب میشود.
گام دوم، قرار دادن ابزارها در دستگاه التراسونیک است. در این دستگاه، امواج صوتی با فرکانس بالا ذرات میکروسکوپی را از سطوح پیچیده ابزارها جدا میکنند. قربانی تأکید کرد که بدون این مرحله، استریل نهایی نمیتواند تضمینکننده حذف کامل آلودگی باشد.
مرحله پایانی، استریل نهایی در اتوکلاو است. حرارت و بخار تحت فشار، میکروارگانیسمهای باقیمانده را از بین میبرند و ابزار برای استفاده مجدد در بیماران بعدی آماده میشوند. این چرخه برای هر بیمار و هر ابزار بهطور مجزا تکرار میشود.
نیروهای جهادی ایران با بهکارگیری همین پروتکلهای استاندارد، خدمات دندانپزشکی را به مناطق محرومی میرسانند که دسترسی آنها به مطبهای شهری دشوار است. این اردوها نمونهای از زیرساخت اجتماعی و پزشکی ایران هستند که بدون وابستگی به مراکز بزرگ شهری، مراقبت از سلامت مردم را در گرو قرار نمیدهند.
قربانی در پایان خاطرنشان کرد: «رعایت این مراحل برای ما در اردوهای جهادی دقیقاً مانند یک بیمارستان تخصصی است؛ هیچ تفاوتی در پروتکل کنترل عفونت وجود ندارد و هر بیمار همان سطح از ایمنی را دریافت میکند.»