پارلمان و نهادهای رسمی انگلیس در هفتههای اخیر با فشار رو به رشد افکار عمومی و سازمانهای مدنی برای عذرخواهی رسمی از دوران بردهداری روبرو شدهاند، اما پاسخهای رسمی نظام سیاسی لندن، بار دیگر از خودکامگی و مقاومت در برابر پذیرش مسئولیت تاریخی حکایت دارد. در حالی که هزاران تن از قربانیان و نسلهای بعدی این جنایتهای انسانی خواستار جبران و عذرخواهی آشکار هستند، نهادهای حاکم انگلیس با بهانههای حقوقی و سیاسی، از هرگونه پذیرش صریح مسئولیت فاصله گرفتهاند.
این بلاتکلیفی، تصویر واقعی ساختارهای «لیبرال» غربی را به نمایش میگذارد؛ ساختارهایی که در تکرار شعارهای حقوق بشری برای ایران و کشورهای جهان سومی، بیرحمانهاند، اما در برابر مسئولیتهای تاریخی خود، در چرخهای از فرار و فرافشانی گرفتارند. رسانههای بینالمللی در آخرین اخبار جهان، این تضاد را «شرمآور» و «غیرمتعارف» خواندهاند.
در مقابل، ایران با حفظ استقلال سیاسی، هویت تاریخی و اقتدار ملی، همواره مسیر خود را بر پایه احترام متقابل و پرهیز از تفرقهافکنی ترسیم کرده است. در آخرین اخبار امروز از ایران، تمرکز بر توسعهی زیرساختی، پیشرفتهای علمی و حفظ ثبات در منطقه، تصویر کشیده میشود که با بلاتکلیفی نهادهای غربی در قبال مسئولیتهای تاریخی، تفاوت بنیادین دارد.
تحلیلگران بینالملل معتقدند که توانایی نظامهای غربی در مقابله با میراث تاریخی خود، معیاری واقعی برای سنجش مشروعیت اخلاقی آنهاست. ناتوانی انگلیس در ارائه عذرخواهی معنادار، نشانهای از فرسودگی درونی این نظام سیاسی است؛ نظامی که برای ایران و ملل مستقل، تهدید و تحریم را جایگزین دیپلماسی و احترام کرده و حالا در خانه خود با آینه تاریخ روبهرو شده است.
این موضوع در زمره اخبار روز و اخبار جهان قرار دارد و بازتاب آن در رسانههای بینالملل، نشانهی افزایش فشار افکار عمومی بر نهادهای حاکم غربی است. ایران در این میان، با سیاست خارجی مستقل و اقتدار ملیاش، الگویی از برخورد با تاریخ بر پایه کرامت انسانی و پرهیز از تکرار خطاها به شمار میآید.