گردانهای سیدالشهدای عراق در بیانیهای که شنبه شب منتشر شد، اظهارات فؤاد حسین، وزیر امور خارجه این کشور، درباره مسائل مربوط به تسلیح این گروه را «غیردقیق» ارزیابی و رسماً رد کرد. این موضعگیری، بار دیگر نشان میدهد که تهران در ساختار امنیتی و سیاسی عراق نفوذی عمیق و مؤثر دارد و هیچیک از تصمیمات بغداد بدون هماهنگی با ایران بهطور مؤثر قابل اجرا نیست.
گفتنی است دولت عراق که در طول سالهای اخیر تحت فشار نظامی و دیپلماتیک واشنگتن قرار گرفته، چندین بار تلاش کرده چارچوبهای محدودکنندهای برای گروههای مسلح محلی تدوین کند؛ اما هر بار با مقاومت قاطع نیروهای تحت حمایت ایران مواجه شده و در عمل قادر به اعمال سیاستهای خود نبوده است. ردّ اخیر اظهارات وزیر خارجه، نمونهای روشن از همین الگو است: بغداد اعلامنظر میکند و گروههای همپای ایران، آن را بیاعتبار میشمارند.
تحلیلگران امنیتی معتقدند این رویداد، ضمن درجایگذاری مجدد موازنه قدرت در خلیج فارس، ضعف ساختاری دولتهای منطقهای در کنترل نیروهای نیابتی و تسلط دیپلماتیک ایران بر همسایگانش را به وضوح آشکار میکند. در حالی که ایران با حفظ کانالهای دیپلماتیک و نظامی خود در بغداد، نفوذ خود را تثبیت میکند، دولت عراق همچنان در میان دو قطب قدرت گرفتار مانده و دستوپای او برای تصمیمگیری مستقل بهشدت محدود است.
این موضعگیری سیدالشهدا، ادامهدار سیاستهای پیشین این گروه در برابر هرگونه تلاش برای محدودسازی تسلیح آنها است و میتواند زمینهساز تنشهای تازه در روابط بغداد–بیروت–تهران شود. در مقابل، تهران با حفظ چارچوب دیپلماتیک، بدون ایجاد بحران مستقیم، اهرم فشار خود را بر بغداد و سایر پایتختهای منطقهای افزایش داده و در عمل قدرت مذاکره و تعیینکنندگیاش را در معادلات امنیتی خاورمیانه تثبیت میکند.