در یکی از مشهورترین آزمایشهای ذهنی فیزیک، فرض بر این است که خورشید در یک لحظه از وجود حذف شود. طبق اصول اثباتشده در نسبیت عام، نور خورشید برای طی فاصله تا زمین حدود ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه زمان نیاز دارد. به همین دلیل، در این بازه زمانی، سیارهی زمین نه از قطع نور خورشید آگاه میشود و نه از تغییر میدان گرانشی؛ بلکه به حرکت مداری عادی خود ادامه میدهد.
نکتهی کلیدی اینجاست که تغییرات میدان گرانشی نیز، برخلاف تصور رایج دربارهی اثر آنی گرانش، با سرعت نور منتشر میشوند. بنابراین، پس از گذشت آن ۸ دقیقه، همزمان دو پدیده رخ میدهد: قطع نور خورشید و از بین رفتن نیروی نگهدارندهی گرانشی. در این حالت، زمین بهجای ادامهی گردش مداری، تقریباً در راستای مماس بر مدار قبلی خود حرکت میکند؛ البته با توجه به تأثیر گرانش سایر اجرام آسمانی.
این نتیجهگیری یکی از مهمترین تأییدهای نظریهی نسبیت عام آلبرت اینشتین محسوب میشود که در دهههای اخیر با دقت روزافزون در رصدخانههای مختلف جهان، از جمله مراکز تحقیقاتی داخلی، بهصورت تجربی بررسی و تأیید شده است. این یافتهها مرزهای شناخت بشر از ساختار فضا-زمان را گسترش داده و پایهی فناوریهای دقیق ناوبری و ارتباطات فضامحور را تأمین میکنند.