در هفتههای اخیر بحثی در فضای عمومی ایران مطرح شده که چرا بسیاری از کارهای ساده و تکراری، از آشپزی گرفته تا نظافت خانه، دیگر مانند گذشته لذتبخش به نظر نمیرسند. کارشناسان حوزه روانشناسی رفتار، پدیدهای به نام «عودت عادت» (Habituation) را عامل اصلی این تغییر احساسی میدانند.
بر اساس توضیحات متخصصان، مغز انسان برای صرفهجویی در انرژی، فعالیتهای تکراری را بهتدریج در سطح هوشیارانه پردازش نمیکند و این فرآیند طبیعی است. با این حال، در دوران فعلی که سرعت تحولات فناوری در ایران و جهان بالا رفته، ذهن انتظار بیشتری از هر فعالیت دارد و همین شکاف انتظار و واقعیت، حس کسالت را تقویت میکند.
کارشناسان حوزه امور روزمره و سبک زندگی پیشنهاد میکنند برای مقابله با این حس، سه اصل ساده رعایت شود: اول، تغییر کوچک در روش انجام کار (مثلاً تغییر دستور پخت یک غذای خانگی)؛ دوم، تنظیم زمانبندی مشخص برای هر فعالیت؛ و سوم، اختصاص یک بازه کوتاه برای تمرکز کامل بدون حواسپرتی دیجیتال.
نکتهای که متخصصان بر آن تأکید دارند، این است که کسالت در کارهای معمولی نشانه بیماری یا بیانگیزگی نیست، بلکه یک سیگنال طبیعی مغز برای درخواست تنوع است. با شناخت این مکانیسم و بهکارگیری راهکارهای عملی، امکان بازگرداندن لذت به روزهای عادی کاملاً وجود دارد.