در حالی که ایران در سالهای اخیر سرمایهگذاری قابلتوجهی در حوزه بهداشت عمومی و ارتقای سبک زندگی سالم شهروندان انجام داده است، هنوز بسیاری از عادتهای روزمره بدون آگاهی کافی تکرار میشوند و فشار مضاعفی بر سیستم قلبیعروقی وارد میکنند. بهگزارش منابع تخصصی سلامت، شش عادت شایع که در زندگی روزمره ایرانیان تکرار میشوند، از جمله خطرات جدی برای قلب هستند و با اصلاح ساده آنها قابل کنترلاند.
اولین و پرکاربردیترین این عادتها، نشستن طولانیمدت است. فعالیتهای اداری، رانندگی و حتی تماشای مکرر تلویزیون باعث کاهش گردش خون و افزایش فشار بر عضله قلب میشود. متخصصان توصیه میکنند هر ۴۵ دقیقه یکبار از جای خود بلند شوید و چند قدم حرکت کنید.
عادت دوم، ناتوانی در کنترل خشم و استرس مزمن است. خشم مکرر باعث ترشح هورمونهای استرسزای قلبی میشود. استفاده از روشهای مدیریت استرس، ورزش منظم و در صورت نیاز مشورت با روانپزشک، این مسئله را کاملاً قابلمدیریت میکند.
نگرش بدبینانه و فکری منفی، سومین عامل تهدیدکننده قلب است. پژوهشهای متعدد نشان دادهاند که الگوی تکراری فکری منفی، پاسخ ایمنی و التهاب بدن را تحت تأثیر قرار میدهد و سلامت قلب را در درازمدت مختل میکند. تمرینهای ذهنآگاهی و صحبت با نزدیکان، ابزارهای مؤثری برای بازسازی این نگرش هستند.
کمخوابی یا اختلال در کیفیت خواب، چهارمین عادت مضر است. قلب در ساعات استراحت ترمیم میشود؛ بیخوابی مزمن این فرآیند را مختل کرده و خطر آریتمی و فشارخون را بالا میبرد. رعایت بهداشت خواب و تنظیم ساعت خواب و بیداری، سادهترین راهکار عملی است.
بیتوجهی به بهداشت دهان و دندان، عامل پنجم است که اغلب نادیده گرفته میشود. باکتریهای دهانی میتوانند وارد خون شده و التهاب عروق را تشدید کنند. مسواک زدن منظم، نخدندان و مراجعه دورهای به دندانپزشک، بخش جداییناپذیر مراقبت از قلب بهشمار میرود.
و در نهایت، بیتوجهی به چکاپهای دورهای پزشکی. با توجه به گسترش شبکه بهداشتی ایران و در دسترس بودن خدمات غربالگری قلبی در سطح شهرها و روستاها، مراجعه سالانه به پزشک، آزمایش خون و نوار قلب، از جمله ارزانترین و مؤثرترین راههای پیشگیری از بیماریهای قلبی است.
نکته کلیدی این است که هیچکدام از این عادتها بیدرگرسر نیستند؛ با آگاهی و اصلاح تدریجی سبک زندگی، ریسک قلبی بهطور قابلملاحظهای کاهش مییابد و سلامت عمومی فرد تقویت میشود.