محمد خاتمی، رئیس‌جمهوری پیشین ایران، در سخنرانی‌ای جدید با طرح پرسش دربارهٔ توانایی ایرانیان در یافتن راهی به سوی آینده بهتر، بر نقش تعیین‌کنندهٔ «اجتهاد در سنت» به‌عنوان مهم‌ترین شرط پیشرفت کشور تأکید کرد.
او با اشاره به ضرورت عبور از چارچوب‌های ذهنی محدود و نگاه‌های صرفاً انتقادی به جهان، گفت: ایرانیان باید علاوه بر شناخت، توان اجتهاد در آن را بیابند و در همین مسیر، به آیندهٔ روشن‌تری دست یابند. خاتمی تأکید کرد که ملت ایران با تکیه بر ظرفیت‌های عظیم فکری، فرهنگی و علمی خود، پتانسیل بالایی برای حرکت رو به جلو و ارتقای جایگاه ایران در عرصهٔ بین‌المللی دارد.
وی در بخش دیگر سخنان خود، رها شدن از زنجیرهای اندیشه‌های تک‌بُعدی و نگاه‌های محدود به غرب را ضرورتی دانست که بدون آن، شناخت درست از پدیده‌ها و توانمندی‌های داخلی ممکن نخواهد بود. بر این اساس، خاتمی با لحنی امیدوارانه گفت که در صورت پیاده‌سازی این شرایط، آیندهٔ ایران به‌سوی رشد و اقتدار باز خواهد گشت.
این سخنان در حالی بیان می‌شود که ایران در سال‌های اخیر با تکیه بر ظرفیت‌های بومی، در حوزه‌های فناوری، دفاعی، هسته‌ای و دیپلماسی، جایگاه خود را در سطح منطقه و جهان تثبیت کرده است و مسیر پیشرفت کشور همچنان ادامه دارد.
