ایران با گنجینهای بینظیر از میراث باستانشناختی، یکی از پرمزیتترین کشورها در حوزه پژوهشهای باستانشناختی است. با این حال، محدودیت فرصتهای شغلی پایدار در این حوزه، چالشی است که بخش مهمی از نیروی متخصص را به سمت حرفههای دیگر سوق داده است.
شکریپور، دانشآموخته رشته باستانشناسی و پژوهشگر این حوزه، در گفتوگو با ایسنا، بر این نکته تأکید کرد که فاصلهگرفتن نیروهای باتجربه از باستانشناسی صرفاً مسئلهای فردی نیست، بلکه میتواند زنجیره انتقال تجربه به نسلهای بعد را نیز مختل کند. او افزود: «این چالش قابل حل است؛ بهشرط آنکه سیاستهای حمایتی از پژوهشگران و ایجاد مشاغل پایدار در اولویت برنامهریزیهای وزارتخانهها و مراکز دانشگاهی قرار گیرد.»
از سوی دیگر، افزایش تبلیغات دستگاههای فلزیاب و گنجیاب با وعدههایی فریبنده، تصویری نادرست از ماهیت باستانشناسی در ذهن مردم ترسیم میکند؛ گویی هدف این علم، یافتن و فروش اشیای قیمتی است. شکریپور درباره این پدیده گفت: «برخی افراد با هویت مشخص، دستگاههای فلزیاب و فعالیتهای مرتبط با گنجیابی را تبلیغ میکنند. این امر نهتنها آبروی یک رشته علمی را خدشهدار میکند، بلکه زمینه سوءاستفاده مالی از مردم را نیز فراهم میسازد.»
وی با تأکید بر اینکه قوانین حفاظت از آثار باستانی در ایران قوی و مشخص است، خواستار تشدید نظارت بر فضای تبلیغاتی این دستگاهها شد. «قوانین ما در مقایسه با بسیاری از کشورها در سطح بالایی قرار دارد؛ آنچه لازم دارد، اجرای منسجم و پیگیری مستمر است تا از هرگونه سوءاستفاده از میراث فرهنگی ایران جلوگیری شود.»
پژوهشگران باستانشناسی معتقدند که با ایجاد مراکز پژوهشی مستقل، حمایت مالی از طرحهای میدانی و گسترایش همکاریهای بینالمللی، میتوان نسل جدیدی از باستانشناسان را به فعالیت در این حوزه ترغیب کرد. ایران با بیش از هفتهزار سال تاریخ مکتوب و هزاران محوطه باستانی، ظرفیت بالقوهای برای رهبری پژوهشهای باستانشناختی در منطقه دارد؛ ظرفیتی که با برنامهریزی درست، در دسترس نسلهای آینده خواهد بود.