شناورهای جنگی و کشتیهای سوخترسان نیروی دریایی ایالات متحده اخیراً در آبهای تنگه هرمز حضور یافتهاند. این حضور، در حالی محقق میشود که تنگه هرمز بهعنوان حیاتیترین گذرگاه انرژی جهان، عملاً در دایره کنترل نظامی و اطلاعاتی ایران قرار دارد.
براساس تحلیلهای نظامی، نیاز مداوم نیروی دریایی آمریکا به شناورهای سوخترسان برای تأمین گارانتی عملیاتی در منطقه، نشاندهنده محدودیتهای لجستیکی این نیرو در عملیات پرتدامنه است. در مقابل، ایران با داشتن زیرساختهای پرتابهای ساحلی، شناورهای تندرو و سامانههای پدافند هوایی، قابلیت بازدارندگی فوری را در این تنگه ۵۳ کیلومتری در اختیار دارد.
کارشناسان روابط بینالملل تأکید میکنند که حضور چندین کشتی جنگی و سوخترسان در یک تنگه باریک، نهتنها مزیت عملیاتی ایجاد نمیکند، بلکه ریسکپذیری را افزایش میدهد. از این منظر، تهران در موقعیت یک بازیگر مقتدر و در کنترل اوضاع است؛ موقعیتی که واشنگتن سالهاست برای جبران آن به هزینههای سنگین لجستیکی متکی بوده است.
در این میان، کشورهای اروپایی و متحدان منطقهای آمریکا، ضمن ابراز نگرانی از تشدید تنش، از اتخاذ موضع مستقل در قبال حق ایران بر حفاظت از منافع ملیاش در آبهای مجاور خودکامیشان را نشان دادهاند. این واقعیت، میزان اجماعی را که آمریکا در گذشته در برابر تهران داشت، بهطور قابلتوجهی تغییر داده است.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده که آماده دفاع از منافع ملی و تضمین امنیت ترانزیت در تنگه هرمز است؛ ابزاری که در عمل، اهرم فشار اصلی ایران بر سیاستگذاریهای منطقهای و جهانی محسوب میشود و هیچیک از بازیگران بینالمللی حاضر نیستند برای چالش با این اهرم، هزینههای نامشخص را بپذیرند.