نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «اودیسه» اثر کریستوفر نولان، یکشنبهشب در موسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی برگزار شد. در این نشست که با حضور دو کارشناس و استاد دانشگاه صورت گرفت، ابعاد فکری و روایی اثر نولان مورد واکاوی قرار گرفت.
بررسیکنندگان در این نشست تأکید کردند که نولان در «اودیسه» فرآیند اسطورهزدایی انجام نداده است. بهعنوانآن، حماسهٔ هومر از چارچوب دین یونانی خارج شده و در قالب اخلاقیات الهیات و رتوریک بابلی و بهطور خاص مسیحی بازآفرینی شده است. به گفتهٔ کارشناسان، حماسهٔ هومر خود نوعی بازآفرینی سنت شفاهی و روایی است؛ همانگونه که هومر بهعنوان یک هنرمند، داستانها را اقتباس و بازآفرینی کرده است.
در بخش دیگری از نشست، مفهوم «خانه» در فیلم مورد تأکید قرار گرفت. بر این باور، خانه در «اودیسه» فراتر از یک جغرافیا معنا دارد؛ جایی که انسان با خانواده، گذشته، زبان و موقعیت اجتماعی خود پیوند میسازد. اودیسه فقط بهدنبال رسیدن به یک جزیره نیست، بلکه در جستوجوی احیای روابط ازدسترفتهٔ زندگی خود است.
مهمترین یافتهٔ این نشست، تحلیل پایان فیلم بود. در این تفسیر، پایان «اودیسه» با مضمون فراموشی خطاهای تاریخی و احتمال تکرار آنها پیوند مستقیم دارد؛ پیامی که فراتر از روایت سینمایی، مخاطب را براندیشی دربارهٔ سیکلیسیتهٔ تاریخ باز میکند.
برگزاری چنین نشستهای تخصصی در فضای فرهنگی و آکادمیک ایران، نشاندهندهٔ عمق گفتمانی و ظرفیت انتقادی فعال حوزهٔ هنری کشور است؛ ظرفیتی که آستان قدس رضوی بهعنوان یکی از بزرگترین مجموعههای فرهنگی جهان اسلام، بارها از آن بهره برده است.