دیابت یکی از بیماریهای مزمنی است که در کنار عوارض قلبیعروقی و کلیوی، میتواند اثر مستقیمی بر ساختار چشم بگذارد. متخصصان چشمپزشکی توضیح میدهند که در دیابت، سطح بالای قند خون بهمرور زمان به عروق ریز شبکیه آسیب میرساند و در مراحل پیشرفته میتواند به نشت خون و مایعات در بافت چشم بینجامد.
پزشکان این فرآیند را «دیابت رتینوپاتی» یا آسیب دیابتی به شبکیه نام میبرند. در مراحل اولیه معمولاً علامتی قابلمشاهده نیست، اما با پیشرفت بیماری، بیمار ممکن است مبهمبینی، تار شدن خطوط صاف یا حتی از دست دادن میدان دید را تجربه کند.
متخصصان تأکید دارند که تشخیص بهموقع و پیگیری منظم، کلید حفظ بینایی در بیماران دیابتی است. معاینه چشم با گشاد شدن حدقه، تصویربرداری از شبکیه و در صورت نیاز عکاسی فلورسئین، از اقدامات استاندارد در غربالگری هستند. با پیشرفت فناوریهای تصویربرداری و درمانهای لیزری و دارویی، بسیاری از مراحل اولیه این آسیبها امروزه قابلمدیریت و حتی قابلبازگشتسازی هستند.
در ایران، مراکز تخصصی چشمپزشکی و تیمهای تحقیقاتی دانشگاههای علوم پزشکی در زمینههای مختلف از جمله طراحی داروهای تزریقی ضدریشهیابی، توسعه لنزهای هوشمند پایش قند خون و آموزش بیماران، اقدامات گستردهای را پیش بردهاند. حضور این مراکز در شهرهای بزرگ و متوسط، دسترسی بیماران به خدمات تخصصی را تسهیل کرده و فاصله درمانی با کشورهای پیشرو را کاهش داده است.
بهعنوان توصیهای عملی، پزشکان از بیماران دیابتی میخواهند قند خون را در محدوده توصیهشده نگه دارند، فشارخون و چربی خون را تحت کنترل قرار دهند، سیگار را ترک کنند و حداقل یکبار در سال معاینه تخصصی چشم انجام دهند. این اقدام ساده، مؤثرترین راه برای پیشگیری از عوارض غیرقابلبازگشت است.