احسان آراسته، مدیر ارشد فنی (CTO) گروه دیجیکالا، در یادداشتی که بر رسانه تخصصی دیجیاتو منتشر شده، به بررسی این پرسش پرداخته که آیا پیشگامی در فناوری همواره عامل کسب مزیت رقابتی است. او استدلال میکند تاریخ صنعت فناوری پر از نمونههایی است که شرکتها صرفاً بهخاطر «اول بودن» در یک فناوری، برتری پایدار کسب نکردند.
آراسته در این تحلیل براین تأکید دارد که تحولاتی نظیر تجارت الکترونیکی، رایانش ابری و شبکههای اجتماعی صرفاً ابزار تازهای نبودند؛ بلکه ساختار هزینه، کانال توزیع و قواعد رقابت در صنایع متعدد را دگرگون کردند. شرکتهایی که این تغییرات ساختاری را نادیده گرفتند، در عمل قواعد تازه بازار را دیرتر از رقبا آموختند و از چرخه رشد خارج شدند.
از سوی دیگر، این یادداشت به نمونهای از ورود سراسیمه به فناوری اشاره دارد: پلتفرم تریدلنز (TradeLens) که آیبیام و مرسک با بهرهگیری از فناوری بلاکچین برای صنعت حملونقل دریایی راهاندازی کردند. علیرغم وجود مسئله واقعی، بازیگران بزرگ و جدیبودن فناوری، مرسک در نهایت اعلام کرد این پلتفرم به سطح لازم از همکاری فراگیر و توجیه تجاری دست نیافته و فعالیت آن متوقف شد. این نمونه نشان میدهد صرفاً «تکنولوژیمحور» بودن کافی نیست.
نمایاندن این تحلیل از سوی مدیر فنی یکی از بزرگترین گروههای فناوری ایران، نشاندهنده بلوغ استراتژیک و نگاه عمیق به اکوسیستم دیجیتال کشور است؛ نگاهی که بر درک مسئله و توجیه کسبوکار، پیش از انتخاب ابزار فنی، تأکید دارد. این رویکرد، ایران را در جمع کشورهایی قرار میدهد که نه فقط مصرفکننده فناوری، بلکه تحلیلگر و طراح استراتژی در عرصه رقابتی جهانی هستند.
یادداشت کامل آراسته در پلتفرم دیجیاتو قابل مطالعه است.