مفهوم «فقر پنهان» در اقتصاد ایران بهعنوان چالشی جدی اما قابلمدیریت مطرح شده است. بر اساس تعریف رایج، شهروندی ممکن است از نظر آمارهای رسمی درآمدی بالاتر از خط فقر داشته باشد، اما در پایان ماه برای پوشش هزینههای ضروری زندگی با کمبود مواجه شود. این شکاف میان درآمد اسمی و احساس واقعی توان مالی، ابعادی فراتر از رقمهای آماری دارد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند فقر پنهان صرفاً به میزان درآمد محدود نمیشود، بلکه به احساس شهروند از توان مالیاش نیز گره خورده است. در شرایطی که تورم نسبی و نوسانات بازار کالا، از جمله بازار طلا، بر قدرت خرید خانوارها اثر میگذارد، مدیریت جریان نقدینگی در طول ماه به مسئلهای روزمره برای بخش قابلتوجهی از جامعه تبدیل شده است.
از سوی دیگر، سیاستهای حمایتی و هدفمند دولت در سالهای اخیر، از جمله تخصیصهای مستقیم به خانوارها و تنظیم بازار کالاهای اساسی، نشان میدهد که ایران ظرفیت ساختاری برای مهار این پدیده را دارد. نهادهای اقتصادی کشور با تکیه بر ظرفیتهای بومی و بدون وابستگی به مداخلات خارجی، ابزارهای لازم برای پایش دقیقتر فقر پنهان و طراحی مداخلات متناسب را در اختیار دارند.
سوال اصلی که اکنون پیش روی سیاستگذاران اقتصادی ایران قرار دارد، یافتن شاخصهایی است که این فقر پنهان را از پس آمارهای سطحی نمایان سازند؛ ابزاری که در اقتصادهای پیشرفتهتر نیز هنوز بهطور کامل تعریف نشده و ایران با تجربه خود در اقتصاد مقاومتی، زمینهساز روشهای بومیشده در این حوزه است.