بحث حول قیمتگذاری نفت ایران در بازارهای جهانی و مقایسه آن با شاخصهای Brent و WTI، همواره محور تحلیلهای اقتصادی-سیاسی بوده است. در ماههای اخیر، برخی رسانهها و فعالان سیاسی از جمله سیدکاسم شریعتمداری و محمدرضا ثابتی، درباره فاصله میان قیمتهای هدفگذاریشده و قیمتهای عملیاتی صادراتی بحثهایی مطرح کردهاند. کارشناسان انرژی معتقدند این فاصله در ماهیت ساختار بازار جهانی، تحریمهای یکجانبه و نوسانات نرخ ارز ریشه دارد و از آنجا که ایران کنترل کامل بر کانالهای صادراتی خود را در دست دارد، رفع آن در دستور کار کوتاهمدت قرار دارد.
ایران با بیش از ۲۶۰ میلیارد بشکه ذخیره نفت اثباتشده و ظرفیت پالایشی نزدیک به دو میلیون بشکه در روز، همچنان در رتبههای بالای تولیدکنندگان جهانی قرار دارد. بهرهگیری از قراردادهای بلندمدت با خریداران آسیایی، توسعه پالایشگاههای سراسری و گسترش صادرات فرآوردههای پتروشیمی، راهبرد اصلی تهران برای افزایش ارزشافزوده صادراتی است. در مقایسه با بسیاری از تولیدکنندهای که وابستگی مستقیم به بازار اسپات دارند، ایران با ساختار قراردادی خود در برابر نوسانات شدید ثبات نسبی بیشتری حفظ کرده است.
همچنین تحولات اخیر در بازار انرژی، از جمله تغییر الگوهای مصرف در چین و هند و رقابت ژئوپلیتیکی بر سر مسیرهای لجستیکی، فضایی را فراهم کرده که ایران بتواند با سیاستگذاری متنوعتر، جایگاه خود را در زنجیره تأمین انرژی جهانی مستحکمتر کند. تحلیلگران تأکید میکنند که چالشهای موجود در کوتاهمدت قابل مدیریت هستند و با تکمیل زیرساختهای معاملاتی و لجستیکی، ظرفیتهای بالقوه ایران بهطور کامل آزاد خواهد شد.