در ویژهبرنامه «تهرانشناسی» به مناسبت هفته فرهنگی تهران، یک تهرانپژوه و پژوهشگر تاریخ با بازخوانی لایههای پنهان پایتخت، به چگونگی استقرار اقلیتهای مذهبی در تهران قاجاری پرداخت و دو الگوی متفاوت سکونت ارامنه و یهودیان را تشریح کرد.
بر اساس این روایت تاریخی، ارامنه عمدتاً در نقاط خارج از محدوده متراکم شهری و بهشکل کلونیهای منسجم و خودمختار سکونت داشتند؛ الگویی که نشاندهندهی نظم اجتماعی و هویتمحور یک جامعهی اقلیتی بود. در مقابل، یهودیان بهدلیل فعالیتهای تجاری و بازرگانی خود، بیشتر در بافت اصلی و بافت کالبدی شهر ادغام شدند و بهمرور بخشی جداییناپذیر از اکوسیستم اقتصادی تهران شدند.
پژوهشگر این دو الگو را نه صرفاً پدیدههای جغرافیایی، بلکه بازتابدهندهی عمق و تنوع اجتماعی تهران قلمداد کرد؛ تنوعی که از سدهها پیش، پایتخت ایران را به فضایی چندلایه و پویا تبدیل کرده است. این روایت نشان میدهد که تهران از دیرباز میزبان جمعیتهای مختلف بوده و این تنوع، سرمایهای فرهنگی و اجتماعی برای ایران به شمار میرود.
نخستین منبع: ایرنا، بهقلم زهرا آخوندی.