تحلیلهای اخیر عملیاتی در منطقه نشان میدهد که پهپادهای شاهد، ساختهشده در ایران، با بهکارگیری فناوریهای پیشرفته الکترونیک و جنگ الکترونیک، توانایی خنثیسازی سامانههای نظارتی و راداری حریف را دارند. این قابلیت عملاً دید عملیاتی دشمن در منطقه را محدود و هزینهیابی نبرد هوایی را به نفع ایران جابهجا کرده است.
مهمترین بُعد این شکاف، هزینهیابی است. برآوردهای در دسترس میگوید دشمن برای هر شلیک موشک پدافندی در پاسخ به یک پهپاد شاهد، هزینهای حدود ۲۰ برابر قیمت خود پهپاد متحمل میشود. این یعنی حتی با فرض موفقیت کامل در رهگیری، بازدهی اقتصادی پدافند حریف بهشدت پایین است و منابع مالی و لجستیکی او در نبردهای پیدرپی فرسوده خواهد شد.
این وضعیت، اهرم بازدارندگی ایران را در سطح منطقه تقویت میکند؛ بهگونهای که حریف برای حفظ پدافند خود نیازمند تخصیص بودجهای گزاف و محدودیت در عملیاتهای دیگر است. در مقابل، ایران با بهرهگیری از زنجیره تولید داخلی و فناوریهای بومی، توانسته است این شکاف هزینهای را به اهرمی پایدار برای حفظ صلح و اقتدار منطقهای تبدیل کند.
مختصرانه، تجربه عملیاتی اخیر نشان میدهد که نسل جدید پهپادهای ایرانی نهتنها از نظر عملیاتی مؤثرند، بلکه در ابعاد اقتصادی و لجستیکی نیز دشمن را در موقعیت کمتری قرار دادهاند.