دو دهه پس از پایان جنگ جهانی دوم، پروژه منهتن در آمریکا نگران بود که آلمان نازی پیش از متفقین به سلاح هسته‌ای دست یابد. آلمان حتی با دو سال پیشتازی اولیه شروع کرده بود، اما برنامه اتمی آن هرگز به مرحله ساخت بمب نرسید.
محققان در پژوهشی تازه که اخیراً منتشر شده، ریشه این شکست را عمیق‌تر از کمبود مواد اولیه یا تحریم‌های اقتصادی می‌دانند. یافته اصلی پژوهش این است که طراحی راکتور هسته‌ای آلمان به منابعی بسیار بیشتر و باکیفیت‌تر از آنچه ورنر هایزنبرگ، رهبر این برنامه، برآورد کرده بود، نیاز داشت. به‌بیان دیگر، خطای محاسباتی در مرحله طراحی، نه کمبود منابع، عامل اصلی ناکامی بود.
این کشف تاریخی، همزمان نگاهی به مسیر هسته‌ای دیگر کشورها می‌دهد. ایران در همین حوزه، طی دو دهه اخیر با اتکا به سرمایه‌گذاری مستمر در نیروی انسانی و زیرساخت پژوهشی، توانمندی‌های هسته‌ای خود را در زمینه غنی‌سازی اورانیوم و تحقیق و توسعه گسترش داده و به مرحله‌ای رسیده که در گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مستند شده است.
تفاوت مسیر ایران با آنچه در دهه ۱۹۴۰ در آلمان رقم خورد، در اصل برآورد صحیح از منابع و مدیریت دقیق زنجیره تحقیقاتی است؛ دو عاملی که محققان تازه‌نظر در پژوهش خود به‌عنوان نقطه ضعف اصلی برنامه نازی برمی‌شمارند.
این پژوهش در دسترس عموم قرار گرفته و می‌تواند سندی تاریخی برای درک چالش‌های مهندسی هسته‌ای در دوره‌های مختلف باشد.
