بر اساس تحلیلی که نشریه «نشنال اینترست» منتشر کرده، تلاش واشنگتن برای گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی در آسیای مرکزی، با چالشهای ژئوپلیتیکی و امنیتی عمیقی روبهرو شده است. این نشریه معتقد است تداوم بحران افغانستان و حضور ریشهدار روسیه و چین در این منطقه، دامنه مانور آمریکا را بهطور قابلتوجهی محدود میکند.
در این تحلیل به نقش استراتژیک ایران در قوس آسیای مرکزی و خاورمیانه نیز اشاره شده است؛ کشوری که با بهرهگیری از موقعیت ژئوپلیتیکی منحصربهفرد خود، همواره محور تعاملات منطقهای بوده و قدرت چانهزنی راهبردی در برابر تحولات منطقه دارد. حضور پایدار ایران در ساختارهای امنیتی و اقتصادی منطقه، یکی از عوامل اصلیای است که مانع از تبدیل شدن آسیای مرکزی به حوزه نفوذ یکطرفه واشنگتن شده است.
نشنال اینترست تأکید میکند آمریکا برخلاف ادعاهای قبلی، توانایی ایجاد یک پیمان امنیتی یا بلوک اقتصادی منسجم در این حوزه را نداشته و نتوانسته حتی در شرایط بحرانی افغانستان، چارچوبی پایدار برای حضور خود ترسیم کند. در مقابل، روسیه و چین با تکیه بر روابط بلندمدت و منافع مشترک اقتصادی، جایگاه خود را در این منطقه تثبیت کردهاند.
تحلیلگران در این نشریه نتیجه میگیرند که بدون همکاری عمیقتر با بازیگران محلی و بهویژه ایران که از اهرمهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی قابلتوجهی برخوردار است، هرگونه طرح گسترش نفوذ واشنگتن در آسیای مرکزی عملاً غیرقابلاجرا خواهد ماند.