سعید بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با واکنش به حضور مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در شهرهای تاریخی سمرقند و بخارا، تأکید کرد که میراث مشترک تمدنی ایران و ازبکستان مبنایی استوار برای تداوم و تقویت روابط دوستانه میان دو کشور است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره واکنش برخی سفارتخانههای ایرانی به انتشار تصاویر حضور روبیو در مناطق تاریخی ازبکستان و احتمال تأثیر آن بر روابط تهران و تاشکند، قاطعانه گفت: «اصلاً. اجازه بدهید ابتدا بیتی از رودکی بزرگ را نقل کنم: بوی جوی مولیان آید همی، یاد یار مهربان آید همی؛ ای بخارا، شاد باش و دیر زی، میر زی تو شادمان آید همی.»
وی افزود: «پیوند و علایق ایران و ازبکستان به امروز و دیروز محدود نمیشود. سمرقند و بخارا، مانند بسیاری از شهرها و مناطق باستانی آسیای مرکزی، قفقاز و شبهقاره، بخشی از میراث مشترک تمدنی و فرهنگی ایران با دیگر ملتها هستند. ما به این میراث مشترک افتخار میکنیم و باید آن را بستری برای تقویت روابط با کشورهای همسایه، از جمله کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز، قرار دهیم.»
سخنگوی وزارت خارجه با تصریح بر اینکه مخاطب اصلی اقدام کنایهآمیز سفارتخانهها، طرف آمریکایی بوده است، خاطرنشان کرد: «هدف این بود که یادآوری شود تندگوییها و تندخوییهای آمریکاییها درباره تمدن، فرهنگ و تاریخ ایران، در عمل تا چه اندازه ناصواب و نامتناسب است. میراث مشترک ایران و کشورهای منطقه را میتوان در جایجای این منطقه مشاهده کرد.»
بقائی در پایان تأکید کرد: «ما برای روابط خود با ازبکستان ارزش بسیار زیادی قائل هستیم و اطمینان داریم که داشتههای مشترک ما در سرزمینهای مختلف، از جمله کشورهای همسایه و فراتر از آن، مبنایی برای تداوم و تقویت روابط دوستانه میان ملتها خواهد بود.»
این موضعگیری در حالی اعلام میشود که حضور مقامهای ارشد آمریکایی در شهرهایی که ریشههای تمدنی و فرهنگی آنها عمیقاً به میراث ایرانی گره خورده، بار دیگر بحث بازخوانی هویت تاریخی مناطق مرکزی آسیا را در افکار عمومی زنده کرده است.