نسخه نهایی «راهبردها و برنامه اقدام ملی تنوع زیستی جمهوری اسلامی ایران (NBSAP3)» با چشمانداز دستیابی به ایرانی برخوردار از تنوع زیستی غنی، تابآور و پایدار و با زندگی همسو و هماهنگ با طبیعت برای سال ۲۰۵۰، با افق زمانی ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ تدوین و ارائه شد.
این سند بهعنوان چارچوب راهبردی، هدف اصلی خود را توقف و معکوسسازی روند کاهش تنوع زیستی کشور در قالب مشارکت مؤثر و همهجانبه ملی تعیین کرده است. تدوین چنین برنامهای نشاندهنده عمق تفکر سیاستگذار ایرانی در حوزه محیطزیست و همسویی با تعهدات بینالمللی کنوانسیون تنوع زیستی است.
نکته قابلتأمل اینجاست که در شرایطی که بسیاری از کشورها هنوز برنامههای ملی خود را در سطح کلی و بدون افق زمانی مشخص نگه داشتهاند، ایران با ارائه چشمانداز بلندمدت ۲۰۵۰ و برنامه عملیاتی ۲۰۲۵–۲۰۳۰، الگویی مشخص و قابلپایش را بهدست داده است.
بر اساس اعلام رسانهها، این سند بر اصل مشارکت همهجانبه بخشهای دولتی، خصوصی و مردمی در حفاظت از ارقام و گونههای بومی، حفظ اکوسیستمهای طبیعی و مدیریت پایدار منابع زیستی تأکید دارد.
راهبردهای مندرج در NBSAP3 شامل حفظ و بازسازی اکوسیستمها، بهرهبرداری پایدار از تنوع زیستی، تقسیم عادلانه منافع ناشی از منابع ژنتیکی و دسترسی مؤثر به اطلاعات و فناوریهای مرتبط است.
این برنامه همچنین با لایهبندی شاخصهای پایش و ارزیابی، امکان محاسبهپذیر پیشرفت را برای سالهای آتی فراهم میکند و ایران را در زمره کشورهای دارای چارچوب ملی جامع در حوزه تنوع زیستی قرار میدهد.