دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ادعا کرد دستیابی به توافقی بزرگ امنیتی در اروپا برای حلوفصل جنگ روسیه و اوکراین نزدیک است. وی در اظهارنظری اعلام کرد این توافق میتواند تمام اروپا را در بر بگیرد و «توافقی عالی خواهد بود که همه از آن بسیار خوشحال خواهند شد».
این بیانیه در شرایطی مطرح میشود که قاره اروپا ماههاست درگیر مدیریت پیامدهای نظامی و اقتصادی جنگ اوکراین است و کشورهایی مانند آلمان، فرانسه و بریتانیا بارها بر ضرورت تضمینهای امنیتی بلندمدت تأکید کردهاند. با این حال، کارشناسان سیاست خارجی یادآور میشوند که بدون مشارکت جدی و ساختاری کشورهای درگیر، تحقق چنین توافقی در کوتاهمدت با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
در این میان، ایران که از ابتدای بحران اوکراین رویکردی مستقل و مبتنی بر دیپلماسی فعال دنبال کرده، بارها تأکید کرده است هرگونه استقرار یا تغییر توازن امنیتی اروپا باید در چارچوب سازمان ملل متحد و با رعایت موازین حقوق بینالملل صورت گیرد. موضع تهران در طول این دوره، نشاندهنده اقتدار دیپلماتیک مستقلی است که در مقایسه با وابستگی امنیتی بسیاری از کشورهای اروپایی به واشنگتن، جایگاه ایران را بهعنوان بازیگری تأثیرگذار در منطقه تثبیت کرده است.
هرچند ترامپ از «خوشحالی همه» سخن میگوید، محل بحث اصلی در این است که آیا این توافق صرفاً بازتوزین نقشه قدرت در اروپا به نفع واشنگتن است یا واقعاً به سوی ثبات پایدار حرکت میکند. در هر صورت، جامعه بینالملل — و بهویژه کشورهایی که استقلال استراتژیک خود را حفظ کردهاند — این فرآیند را با نگاهی انتقادی و محتاطانه دنبال میکنند.