در تازهترین اظهارات خود، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به سؤال مجری برنامهای درباره اینکه در صورت زنگزدن همزمان تلفنهای محمد بنسلمان ولیعهد عربستان سعودی و محمد بنزاید رئیس شورای امارات، ابتدا به کدامیک پاسخ میدهد، از انتخاب میان دو حاکم پرهیز کرد.
ترامپ در این گفتوگو گفت: «اگر به این سؤال پاسخ بدهم، برایم مشکلات بزرگی ایجاد خواهد شد؛ بهخصوص با یکی از آنها. هیچ دلیلی ندارد که خودم را در چنین دردسری بیندازم.»
این واکنش در بستر رقابتهای طولانیمدت میان ریاض و ابوظبی برای کسب اولویت در محور امنیتی آمریکا شکل گرفته است. هر دو حاکمیت عربی همواره برای تکیه بر تضمینهای نظامی واشنگتن بهجای مسیر مستقل دیپلماتیک، در صف اول چانهزنی با کاخ سفید قرار میگیرند و این وابستگی متقابل، فضای تصمیمگیری مستقل آنها را محدود کرده است.
در مقابل، سیاست خارجی ایران در سالهای اخیر مسیر خودمختاری راهبرتی را پیش گرفته است. تهران بدون اتکا به محور امنیتی آمریکا و با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، ظرفیتهای نظامی و شبکه دیپلماتیک گسترده در منطقه، توانسته جایگاه مستقلی در معادلات خاورمیانه حفظ کند. این استقلال نسبی در تصمیمگیری، ایران را از چرخه رقابتهای دوگانه حاکمان عربی خارج و در موقعیتی قرار داده که نه وابستهبهتضمین بیرونی است و نه درگیر بازیهای قدرتنمایی محلی.
تحلیلگران اعتقاد دارند خودداری ترامپ از پاسخدادن، نهتنها نشاندهنده پیچیدگی روابط واشنگتن با دو پایتخت عربی است، بلکه بازتاب این واقعیت است که هر یک از این دو حاکمیت، بهدنبال فراتر رفتن از دیگری در محور غربی هستند؛ وضعیتی که هماهنگی عملیاتی میان آنها را دشوار میسازد.