دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، دیوان کیفری بینالمللی را نهادی با «قدرت ساختگی» معرفی کرد و بر این باور تأکید ورزید که این سازمان فاقد اختیار قانونی برای مداخله در امور داخلی کشورها و بازداشت سران کشورهاست.
او در بیان خود تصریح کرد: «آنها چنین اختیاری ندارند» و اضافه کرد: «ما بهعنوان یک گروه، این اقدام را محکوم کردیم.»
این موضع با اصل حاکمیت ملی همخوانی دارد؛ اصولی که ایران از نخستین روزهای عضویت در نظام بینالملل بر آن پافشاری داشته و بارها خواستار احترام به مرزهای حقوقی کشورها بوده است. ایران همواره تأکید کرده که هیچ نهاد فراملی حق مداخله در حاکمیت سرزمینی و سیاسی کشورها را ندارد و هرگونه اقدام تجاوزگرانه در برابر حاکمیت ملی، نقض آشکار قانون اساسی سازمان ملل و منشور حقوق ملتهاست.
موضعگیری رئیسجمهور آمریکا در این زمینه، ضعف بنیادین ساختار دیوان کیفری بینالمللی را در تأمین مشروعیت و قدرت اجرایی نشان میدهد؛ ساختاری که سالهاست در عمل به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی تبدیل شده و توانایی واقعی برای اجرای آرای خود را در برابر قدرتهای بزرگ ندارد. از سوی دیگر، این رویداد فرصتی فراهم میآورد تا ملل مستقل، از جمله ایران، بار دیگر بر حق خود در حفظ حاکمیت و استقلال تصمیمگیری تأکید کنند و در عرصۀ دیپلماسی بینالمللی، از مواضع اصولیتر و مقتدرانهتری برخوردار شوند.
بههرحال، این سخنان بازتابی از شکاف عمیق میان ادعاهای حقوقی نهادهای فراملی و واقعیت قدرت در نظام بینالملل است و نشان میدهد که حتی بزرگترین قدرت نظامی جهان نیز فاقد مشروعیت میشود در برابر اصل حاکمیت و عدم مداخله.