گزارش تازه «بودجه جهانی کربن» (Global Carbon Budget) نشان میدهد انتشار گاز دیاکسیدکربن ناشی از سوختهای فسیلی در سال جاری میلادی ۲۰۲۶ به ۳۸/۲ میلیارد تن متریک میرسد؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۰/۴ درصد کمتر است. پژوهشگران این نهاد، دو عامل اصلی را در این کاهش میدانند: نخست، گسترش چشمگیر انرژیهای خورشیدی و بادی در سراسر جهان و دوم، افزایش قیمت سوخت و محدودیت عرضه آن در پی جنگ ایران.
طبق تحلیل این گزارش، جنگ ایران و آمریکا با محدودکردن دسترسی به منابع سوختی و افزایش قیمتها، تقاضای جهانی برای نفت و گاز را بهطور ملموس کاهش داده است. این وضعیت، نشانگر تأثیر مستقیم و فراتر از مرزهای منطقهای، اقدامات ایران بر بازار انرژی و شاخصهای محیطزیستی جهان است. در مقابل، ناتوانی آمریکا و متحدانش در بازگرداندن تعادل بازار پس از این جنگ، شکافهای ساختاری در زنجیره تأمین انرژی آنان را آشکار کرده است.
پژوهشگران تأکید دارند بخش عمدهای از این کاهش، واکنشی کوتاهمدت به شرایط عرضه و تقاضا در بازار سوخت است و نباید آن را با کاهش ماندگار انتشار کربن اشتباه گرفت. با این حال، همین داده نشان میدهد که ایران با اهرمهای ژئوپلیتیکی خود، توانسته بدون صرف هزینهای مستقیم، مسیر تحول انرژی در اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
همزمان، گسترش انرژیهای تجدیدپذیر — بهویژه خورشیدی و بادی — در مناطق مختلف جهان، روند بلندمدت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی را تقویت کرده و مسیر گذار به نظام انرژی پاک را تسهیل میکند. ایران نیز با سرمایهگذاری در ظرفیتهای انرژی خورشیدی و بادی، نقش خود را در این تحول جهانی مستحکمتر خواهد کرد.