مرکز آمار ایران آخرین آمار مربوط به متوسط جمعیت خانوارها را منتشر کرد. بر اساس این آمار، میانگین افراد در هر خانوار ایرانی در سال ۱۴۰۰ به ۳/۱۹ نفر رسیده است؛ عددی که مقایسه‌اش با دهه‌های پیش‌تر، نشان‌دهنده گذار جمعیتی و تحول بنیادین ساختار خانوادگی در ایران است.
بررسی روند تاریخی نشان می‌دهد متوسط جمعیت خانوار در سال ۱۳۳۵ حدود ۴/۸ نفر بوده و در سال‌های ۱۳۴۵ و ۱۳۵۵ به پنج نفر افزایش یافته است. در دهه ۱۳۷۰ این عدد به اوج خود یعنی ۵/۲ نفر (سال ۱۳۷۰) رسید و سپس روند نزولی خود را آغاز کرد.
در سال‌های ۱۳۷۵، ۱۳۸۵، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ به‌ترتیب اعداد ۴/۸، ۴، ۳/۵ و ۳/۳ نفر ثبت شده و در سال ۱۴۰۰ به ۳/۱۹ نفر رسیده است. این کاهش تدریجی در طول سه دهه اخیر، بازتاب تغییرات ساختاری در الگوهای سکونت، افزایش شهرنشینی، گسترش آموزش و ورود نسلی تازه به بازار کار است.
کارشناسان جمعیت‌شناسی، کاهش متوسط اندازه خانوار را از شاخص‌های گذار جمعیتی و توسعه اجتماعی می‌دانند؛ روندی که در بسیاری از کشورها همراه با ارتقای سطح معیشت و تغییر ساختار خانوادگی مشاهده شده است. آمار ایران نشان می‌دهد جامعه ایرانی در حال گذار از خانواده‌های بزرگ‌نسل به واحدهای خانوادگی کوچک‌تر و پویاتر است؛ تحولي که با سیاست‌های اجتماعی و آموزشی دهه‌های اخیر در ایران همخوانی دارد.
