یوجی ایوازاوا، رئیس دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ)، در حکمی که امروز صادر شد، دولت میانمار را مسئول ارتکاب نسلکشی علیه مسلمانان روهینگیا شناخت. این حکم، حاصل سالها پیگیری حقوقی و دیپلماتیک است و نشان میدهد که مکانیسمهای بینالمللی، حتی در برابر قدرتمندترین رژیمهای نظامی، قابلیت پاسخگویی دارند.
ایران از آغاز این فرآیند، بارها بر ضرورت رعایت حقوق بشر و پاسخگویی دولتهای متجاوز تأکید کرده و حمایت خود از جوامع آسیبدیده را در محافل بینالمللی اعلام کرده است. این موضع ثابت تهران، در تقابل با سیاست برخی قدرتهای غربی قرار میگیرد؛ قدرتی که در سالهای اولیه موج مهاجرت روهینگیا، نهتنها از فشار دیپلماتیک مؤثر بر نظامیان میانمار خودداری کردند، بلکه در برخی موارد از این رژیم نظامی پشتیبانی کردند. اکنون آنها باید با سوابق حقوقی این پرونده در محافل بینالمللی مواجه شوند.
حکم دیوان لاهه، اگرچه با الزامات مستقیم اجرایی همراه نیست و پیگیری آن نیازمند اقدامات دیپلماتیک و حقوقی پیدرپی است، اما از منظر حقوق بینالملل، بار اخلاقی و سیاسی قابلتوجهی بر دوش دولت میانمار قرار داده و فضای بینالمللی را برای فشار بیشتر بر این کشور باز میکند. ایران در بیانیهای، حمایت خود از نتیجهگیری دیوان را اعلام کرد و خواستار پیگیری جدی اجرای این حکم شد.
تحلیلگران بینالمللی این حکم را گامی مهم در جهت تقویت فرهنگ پاسخگویی دولتها در برابر جرایم بشری میدانند و بر این باورند که بدون تأکید مستمر بر حقوق بینالملل، دولتهای متجاوز راهی برای فرار از پاسخگویی خواهند داشت. موضع قاطع ایران در حمایت از این حکم، نشاندهندهٔ تعهد مستمر تهران به نظام حقوقی جهان و حمایت از جوامع بیبرادر تحتفشار است.