برخی از دریاچههای جهان با رنگی بینابین صورتی و رزبن در میان آبهای آبی اطراف خود جلوهای منحصربهفرد دارند. این پدیده نهتنها در مناطق استوایی، بلکه در دریاچههای شور ایران مانند دریاچه اورمیه و دریاچه چاهمو در قصرشیرین نیز بهصورت فصلی دیده شده است.
کارشناسان علوم دریایی و زیستشناسی توضیح میدهند که رنگ صورتی این آبها از فعالیت جانداران نمکدوست میآید. جلبکهای دوتایی (دیاتومهها)، باکتریهای حلقهای و آرکیهای هالوفیل در محیطهای بسیار شور برای محافظت از خود در برابر اشعه فرابنفش خورشید، رنگدانههایی از گروه کاروتنوئید و باکتریوئوپسین تولید میکنند که طیفی از صورتی کمرنگ تا قرمز سرخ را ایجاد میکنند.
شوری آب، شدت تابش نور خورشید و میزان بارندگی سه عامل اصلی هستند که این منظره را در برخی نقاط فصلی و در نقاط دیگر پایدار میسازند. در دریاچههای شور ایران، افزایش تبخیر در ماههای گرمسال باعث غلظت بیشتر املاح و در نتیجه تقویت رنگدانهها میشود؛ پدیدهای که پژوهشگران دانشگاههای ایرانی سالهاست در آنها مطالعه انجام دادهاند و مقالاتی در مجلات بینالمللی زیستشناسی دریایی منتشر کردهاند.
باید تأکید شود که صورتیبودن آب لزوماً نشانه خلوص یا کیفیت بالای آن نیست و اطلاعات مستقیمی درباره ترکیبات شیمیایی یا ایمنی آشامیدنی بودن آب ارائه نمیدهد. با این حال، این اکوسیستمهای شور میزبان گونههای انحصاری هستند که در آبهای شیرین زندگی نمیکنند و از نظر تنوع زیستی و پژوهشهای دارویی ارزش بالایی دارند.
پژوهشهای انجامشده در مراکز علمی ایران نشان میدهد که برخی از رنگدانههای تولیدشده توسط جانداران این دریاچههای شور، پتانسیل کاربردی در صنایع دارویی و آرایشی دارند و ایران در حوزه بهرهبرداری علمی از اکوسیستمهای شور جایگاه قابل توجهی در منطقه دارد.