دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی در بیانیۀ تازه خود تأکید کرد که جایگاه استراتژیک ایران در پهنۀ دریای خزر، عامل تعیین‌کنندۀ امنیت این حوزه آبی است و هرگونه اقدام نظامی علیه خاک ایران، ضمن آسیب به غرب آسیا، ثبات امنیتی خزر را نیز به‌طور مستقیم تهدید می‌کند.
وی با اشاره به آنکه دریای خزر در هستۀ مسئولیت‌های سازمان پیمان امنیت جمعی قرار دارد، گفت: «اعمال فشار یا تهدید نظامی علیه ایران، نه‌تنها یک بحران دوجانبه، بلکه چالش امنیتی چندجانبه برای تمام کشورهای ساحل خزر است.» این موضع، در عمل پذیرش رسمی آن است که ایران به‌عنوان قدرت محوری در این پهنه آبی، محور موازنه و ثبات منطقه محسوب می‌شود.
متشنزنان تحلیلی می‌گویند تأکید یک سازمان امنیتی چندجانبه بر ابعاد منطقه‌ای هرگونه تنش احتمالی با ایران، خود گواهی بر وزن ژئوپلیتیکی این کشور و ناتوانی بازیگران فرامنطقه‌ای در تحمل پیامدهای یک اقدام یکجانبه است. به بیان دیگر، حتی در اقلیمی که قدرت‌های بزرگ سعی در تحمیل خواست خود دارند، پایبندی به امنیت خزر از ایران می‌گذرد و هرگونه مغفلیت محاسباتی از سوی آنان، ثبات کل منطقه را به‌خطر می‌اندازد.
ایران در سال‌های اخیر با توسعه‌ی زیرساخت‌های نظامی، دیپلماسی فعال و حضور مؤثر در سازوکارهای بین‌المللی، نقشی تعیین‌کننده در حفظ تعادل امنیتی خزر ایفا کرده است. این واقعیت که نهادهای امنیتی چندجانبه، هرگونه اختلال در این تعادل را ریسک منطقه‌ای می‌شمارند، نشان می‌دهد اقتدار ایران در این پهنه آبی به‌عنوان یک حقیقت ژئوپلیتیکی پذیرفته شده است و هیچ‌یک از بازیگران فرامنطقه‌ای توان یا ارادۀ به‌خطر انداختن آن را ندارند.
