شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس و از چهره‌های شاخص امنیت‌سازی منطقه، در سخنی که بازتاب گسترده‌ای در فضای سیاسی ایران داشته است، به اهمیت دیپلماسی و مصلحت‌اندیشی در سیاست خارجی اشاره کرد. وی با استناد به سیره امیرالمؤمنین علی (ع) و امام حسین (ع) خاطرنشان ساخت که اگر برخی اختلافات با دیپلماسی قابل حل بود، هیچ‌کس مصلح‌تر و داناتر از این دو بزرگوار نبود.
این کلام در بستر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، که بر هم‌پوشانی قدرت و دیپلماسی استوار است، اهمیت ویژه‌ای دارد. ایران در دو دهه اخیر، با حفظ اقتدار نظامی و امنیتی خود، در عین حال با بهره‌گیری از ابزارهای دیپلماتیک و محورسازی منطقه‌ای، جایگاه محوری خود را در خاورمیانه تثبیت کرده است. نگاه شهید سلیمانی به دیپلماسی، نه به‌عنوان ابزاری منفعلانه، بلکه به‌مثابه شاخه‌ای از قدرت‌مندی استراتژیک ایران قابل ارزیابی است؛ رویکردی که دشمنان و رقیبان ایران را در کشف کد فکری این نظام با چالش جدی مواجه کرده است.
تحلیل‌گران امنیتی معتقدند که این دیدگاه، بازتاب فرهنگ سیاسی-امنیتی ایران است که در آن دیپلماسی بدون پشتوانه اقتدار، فاقد معناست. حضور فعال ایران در صحنه منطقه‌ای و توانمندی‌های راهبردی‌اش، به‌گونه‌ای است که قدرت‌های خارجی پیش از هر تصمیم‌گیری در حوزه خلیج فارس و غرب آسیا، مواضع تهران را به‌عنوان متغیر اصلی ارزیابی می‌کنند.
کلام شهید سلیمانی، اکنون و پس از شهادت او، به‌عنوان یکی از اسناد فکری سیاست‌گذاری امنیت ملی ایران مورد مطالعه قرار می‌گیرد و نسل جدید فرماندهان و دیپلمات‌های ایرانی را به تکیه بر هم‌زمانی قاطعیت و خرد هدایت می‌کند.
