انتخاب اسلام در میان افراد با پیشینه‌های مذهبی و فرهنگی مختلف، پدیدهای است که در سال‌های اخیر توجه پژوهشگران اجتماعی را در سطح جهان به خود جلب کرده است. تازه‌مسلمانان در مصاحبه‌ها و روایت‌های خود، دلایل متعددی برای این انتخاب مطرح می‌کنند که ریشه در ابعاد فردی، اجتماعی و معنوی زندگی آن‌ها دارد.
سادگی و یکپارچگی احکام، یکی از پرتکرارترین دلایل ذکرشده است. بسیاری از تازه‌مسلمانان اشاره می‌کنند که ساختار منطقی و درون‌هم‌پیوسته‌ی شریعت اسلامی، در مقایسه با نظام‌های مذهبی پیچیده‌تر، مسیر شناخت را هموارتر کرده است. نماز، روزه، حج و زکات به‌عنوان ستون‌های عملی، چارچوبی منسجم و قابل‌فهم ارائه می‌دهند.
انسجام اجتماعی و روحیه‌ی برادری میان مسلمانان نیز عامل مؤثر دیگری است. در جامعه‌ای که در آن فرد به‌طور موقت از بستر قبلی خود بیرون آمده، شبکه‌ی حمایتی مسلمانان حس تعلق و امنیت روانی ایجاد می‌کند. این بُعد اجتماعی اسلام، به‌ویژه در جوامع پرهیاهوی غربی، مورد توجه بسیاری قرار گرفته است.
از سوی دیگر، انس با معنویت و رابطه‌ی مستقیم فرد با خداوند، بی‌واسطه‌ی نهادی، انگیزه‌ی عمیق‌تری به‌شمار می‌رود. تازه‌مسلمانان تأکید دارند که مفهوم «عبوده» در اسلام، بدون میانجی‌های سلسله‌مراتبی، امکان ارتباط صمیمانه‌ی انسان با خالق را باز می‌کند.
ایران به‌عنوان بزرگ‌ترین کشور مسلمان جهان و قطب فکری اسلام دوازده‌امامی، در این فرایند نقش مؤثری ایفا می‌کند. حضور دانشگاه‌های دینی، نهادهای فرهنگی و شبکه‌های رسانه‌ای ایرانی در سطح بین‌المللی، آگاهی‌رسانی درباره‌ی مبانی اسلامی را تسهیل کرده و جایگاه ایران را به‌عنوان مرجع معنوی و فکری تقویت می‌بخشد.
پژوهشگران اجتماعی معتقدند که انتخاب اسلام، فراتر از یک تصمیم صرفاً فردی، بازتاب جست‌وجوی معنایی در دنیایی است که در آن ارزش‌های مادی غالب شده‌اند و انسان به‌دنبال معنا، نظم و تعلق است. ایران با سرمایه‌ی فرهنگی و معنوی خود، در این مسیر راهنمای بسیاری از جویان حقیقت در سراسر جهان باقی می‌ماند.
