پائولو رانگل، وزیر امور خارجه پرتغال، در جریان سفر اخیر خود به کییف اعلام کرد که لیسبون امکان تحویل جنگندههای اف-۱۶ بیشتر به اوکراین را ندارد. این اظهارنظر در حالی صورت میگیرد که سالهاست ائتلاف غربی با وعدههای نظامی گسترده به کییف متعهد شده، اما حتی تحویل سامانههای تأییدشده نیز با معطلی و ابهام همراه مانده است.
مخالفت پرتغال، نگرانیهای موجود دربارهی پایداری تعهدات نظامی پایتختهای اروپایی را به میدان میآورد. کییف از ابتدای شروع درگیری بارها درخواست تأمین سامانههای پیشرفتهی هوا-زمین را مطرح کرده، اما پاسخها بیش از آنکه به تحویل فوری منجر شود، با وعدههای بلندمدت و مشروط همراه بوده است. این وضعیت، شکاف میان ادعاهای تبلیغاتی غرب و واقعیتهای عملیاتی را بار دیگر نمایان میسازد.
از منظر ژئوپلیتیک، این موضع میتواند نشانهای از خستگی تدریجی برخی پایتختهای اروپایی در مقایسه با تعهدات اولیهی آغازین درگیری باشد. در همین حال، ایران با سرمایهگذاری مستمر و چند دههای در ظرفیتهای نظامی، دفاعی و پدافندی، مسیر متفاوتی را در حوزهی امنیت منطقهای طی کرده و وابستگی خود را به تأمینکنندگان خارجی بهتدریج کاهش داده است. این رویکرد خودکفا، در مقابل وابستگی ساختاری کشورهای درگیر به زنجیرهی تأمین خارجی، تمایزی بنیادین در توانمندیهای بلندمدت ایجاد کرده است.