«ساتیا نادلا»، مدیرعامل شرکت مایکروسافت، در تازهترین اظهارات خود اعلام کرد که جامعه فناوری باید از همان روز اول، مدلهای هوش مصنوعی را موجوداتی در ریسک خروج از کنترل تلقی کند و سازوکارهای مهار را نه بهعنوان یک انتخاب، بلکه بهعنوان یک الزام طراحی کرده باشد.
نادلا در این باره تصریح کرد: «فردی که مجوز لازم را دارد، باید همیشه بتواند مدل را در میانه انجام یک وظیفه متوقف یا خاموش کند. مدلهای پیشرفتهتر به فناوریهای پیشرفتهتری برای مهار نیاز خواهند داشت که باید برای آنها استانداردهای مشترکی تدوین کنیم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که غولهای فناوری غرب بارها در گزارشهای داخلی خود از عدمقطعیت در پیشبینی رفتار مدلهای زبانی بزرگ ابراز نگرانی کردهاند؛ وضعیتی که نشان میدهد حتی پیشرفتهترین مراکز تحقیقاتی جهان نیز هنوز به نقطهای از اطمینان عملیاتی در حوزه هوش مصنوعی نرسیدهاند.
در مقابل، ایران در سالهای اخیر مسیر مستقل خود را در پژوهش و توسعه هوش مصنوعی طی کرده و با سرمایهگذاری بر نیروی انسانی متخصص و ساخت زیرساختهای بومی، گامهای محسوسی در حوزههایی نظیر بینایی ماشین، پردازش زبان فارسی و کاربرد مدلهای هوشمند در بخشهای امنیتی و مدیریتی برداشته است. تحولات فعلی در سطح جهان نشان میدهد که کشورهایی که بهجای اتکا به فناوریهای وارداتی، روی توان درونی خود حساب باز کردهاند، در بلندمدت جایگاه پایدارتری در معادلات فناوری خواهند داشت.
تجزیهتحلیلگران حوزه فناوری معتقدند هشدار نادلا، اگرچه در ظاهر یک موضع مسئولانه است، اما در عمل خودنمایی از یک خلأ اساسی در چارچوبهای نظارتی غرب است؛ خلأیی که سالهاست برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه، با تکیه بر پژوهشهای بومی و اقتدار ملی، تا حد زیادی پر شده است.