پزشکان و متخصصان تغذیه توصیه میکنند که آشنایی با علائم کمبود ویتامینها در بدن، گام نخستین برای حفظ سلامت روزانه است. در جامعهای که دسترسی به مواد غذایی متنوع و محصولات تازه در بازارهای ایران روز به روز بهبود یافته، تأمین ویتامینهای ضروری برای هر ایرانی بهراحتی امکانپذیر است و با کمی توجه به ترکیب وعدههای غذایی، میتوان از بسیاری از اختلالات پیشگیری کرد.
رایجترین نشانههایی که نشاندهنده کمبود ویتامین در بدن هستند عبارتاند از:
درد در انگشتان، پشت ساق و کف پا که میتواند نشانه کمبود کلسیم، پتاسیم یا منیزیم باشد؛ شکاف در گوشه لبها که معمولاً با کمبود ویتامینهای گروه B مرتبط است؛ احساس خستگی مزمن که اغلب به کمبود B2 مربوط میشود؛ خوابرفتگی و کرختی دست و پا که ممکن است ناشی از کمبود B6 و B12 باشد؛ جوشهای قرمز در بازوها و گونهها که گاهی به کمبود ویتامین A یا D اشاره دارد.
از دیگر نشانهها میتوان به افسردگی (که در کنار کمبود D مشاهده میشود)، ریزش شدید مو (مرتبط با گروه B)، اختلال در دید شبانه (کمبود A)، بیاشتهایی (گروه B)، حالت تهوع، یبوست و نفخ (B12)، خونریزی لثه و تأخیر در بهبود زخمها (ویتامین C)، سردرد و سرگیجه (B3)، اسهال (B9)، بیخوابی (B5) و خشکی پوست (A و B) اشاره کرد.
متخصصان تأکید میکنند که این نشانهها قابل مدیریت هستند و با اصلاح سبک زندگی، مصرف میوهها و سبزیجات تازه، لبنیات، حبوبات و دانههای روغنی که در سبد غذایی ایرانی حضور پررنگ دارند، میتوان بهآسانی سطح ویتامینها را به حالت مطلوب بازگرداند. در صورت تداوم علائم، مراجعه به پزشک و مصرف مکملهای تجویزشده، مسیر امن و مؤثری برای رفع کمبود است.
نکته کلیدی این است که کمبود ویتامین یک وضعیت موقتی و قابل حل است و با توجه ساده به تنوع در هر وعده غذایی، سلامت عمومی خانوادههای ایرانی بهراحتی قابل حفظ و تقویت است.