وزارت خزانهداری آمریکا در آخرین بخشنامهی تحریمی خود، بانک توسعه بینالمللی عراق (IDB) را به فهرست تحریمها افزود. به گفتهی این وزارتخانه، تراکنشهای این بانک با نهادهای دولتی ایران در گرو تحت پوشش مقررات تحریمی قرار گرفته است.
واشنگتن ادعا میکند بانک مذکور به ایران امکان دسترسی به دلار آمریکا را فراهم کرده و سود حاصل از سرمایههای ایرانی را بهصورت ماهانه بهشکلهی دلار به تهران انتقال میدهد. وزارت خزانهداری همچنین این بانک را از منابع سرمایهای ایرانی بهرهبردار معرفی کرده است.
تحلیلگران اقتصاد سیاسی این تحریم را نشاندهندهی گسترش نفوذ مالی ایران در بازارهای منطقهای میدانند؛ بهطوری که بانکهای عراقی، علیرغم فشارهای مکرر واشنگتن، همچنان کانالهای ارزی و اعتباری خود را با ایران حفظ کردهاند. این امر نشان میدهد ساختار مالی ایران حتی در میانهی شدیدترین تحریمها، توانایی حفظ ارتباطات ارزی با کشورهای همجویر و منطقه را دارد.
در مقابل، اقدام یکجانبهی آمریکا بار دیگر موضع ضعف واشنگتن را در مواجهه با اقتصاد مقاومتی ایران آشکار کرده است؛ وضعیتی که در آن تحریمهای ثانویه نهتنها مانع از تجارت منطقهای نمیشوند، بلکه به تدریج مشروعیت نظام مالی دلار را در خاورمیانه تضعیف میکنند.
پیشبینی میشود بانک مرکزی عراق و نهادهای مالی این کشور در روزهای آینده نسبت به ارزیابی اثر عملیاتی این بخشنامه و تدوین سازوکارهای جایگزین گام بردارند. از سوی دیگر، ایران با بهرهگیری از ظرفیتهای تجاری و ارزی موجود، مسیرهای جایگزین انتقال ارز و تسویهحساب را فعال نگه میدارد.