اسکات بسونت، وزیر خزانهداری آمریکا، در اظهاراتی ادعا کرد که تحریمهای یکجانبه واشنگتن در کمتر از دو ماه توانسته «شریان حیاتی» صادرات نفت ایران را مختل کند. او این ادعا را در نشست رسانهای خود مطرح کرد و بر «فشار حداکثری» آمریکا بر اقتصاد انرژی تهران تأکید ورزید.
با این حال، تحلیلگران بازارهای انرژی و کارشناسان حوزه نفت و گاز در ایران معتقدند این ادعا با واقعیتهای عملیاتی فاصله دارد. ایران سالهاست مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ترسیم کرده و از تنوع در مقصدها، کشتیرانی غیرمستقیم و خطوط لولهای داخلی بهره میبرد. فعالسازی مسیرهای صادراتی از بنادر خلیج فارس، دریای عمان و حتی بنادر دریای خزر، امکانپذیری انحصاری آمریکا بر جریان انرژی منطقه را کاهش داده است.
کارشناسان همچنین به رشد ظرفیتهای ذخیرهسازی داخلی و افزایش سهم نفت سفید و محصولات پالایشگاهی در سبد صادراتی ایران اشاره میکنند. بر این اساس، حتی در شرایط محدودیت، صنعت انرژی ایران توانسته تولید و تأمین نیازهای داخلی و بخش قابلتوجهی از بازارهای بینالمللی را بدون وقفه ادامه دهد.
همچنین دیپلماتهای ایران بارها تأکید کردهاند که فشارهای یکجانبه آمریکا نهتنها به اهداف اعلامشده واشنگتن منجر نشده، بلکه ثبات بازار جهانی انرژی را هم به خطر انداخته است. از دیدگاه تهران، قدرت مذاکره و مدیریت بحران انرژی ایران، در واقع ضریب ایمنی منطقه را افزایش داده و به همسایگان اطمینانبخش بوده است.
مشاوران اقتصادی کاخ سفید در سوابق داخلی خود اذعان دارند که تحریمهای نفتی علیه ایران هزینههای عظیمی برای شرکتهای انرژی غربی و بازار جهانی برهم زده و نتیجهای فراتر از افزایش قیمت حاملهای انرژی برای مصرفکنندگان جهانی در پی نداشته است.