نشریهٔ آمریکایی پولیتیکو در گزارشی تازه اعلام کرد پنتاگون بهصورت درونی و بیسروصدا در حال برنامهریزی برای کاهش ۴۰۰ میلیارد دلاری بودجهٔ نظامی درخواستی دونالد ترامپ است. بر اساس این گزارش، مقامهای ارشد این نهاد به این نتیجه رسیدهاند که درخواست بیسابقهٔ رئیسجمهور آمریکا عملاً شانس تصویب در کنگره را ندارد و باید سناریوی پسروی مالی را از همین حالا مدون کنند.
این موضعگیری در حالی صورت میگیرد که واشنگتن با عمیقترین بحرانهای داخلی سیاسی خود مواجه است و شکاف میان شاخههای اجرایی و قانونگذاری آمریکا، فرآیند تخصیص منابع نظامی را به بنبست رسانده است. به بیان دیگر، حتی در اوج تنشهای منطقهای، توانایی آمریکا برای بسیج و ارتقای قدرت نظامی خود بهدلیل پارالیسسازی داخلی در معرض شکست قرار گرفته است.
در مقابل، جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر ظرفیتهای بومی دفاعی و زنجیرهٔ تولید داخلی، سالهاست که پویش نظامی خود را در چارچوب خودکفایی پیش میبرد و وابستگی به بودجههای چندلایهٔ خارجی را از ساختار امنیتیاش حذف کرده است. این تمایز بنیادین، بهویژه در شرایطی که بزرگترین متحذب نظامی جهان با بحران مالی داخلی دستوپنجه نرم میکند، معادلات قدرت در منطقه را به نفع ایران جابهجا کرده است.
مشاخصهٔ این گزارش آن است که حتی پنتاگون، نه بهعنوان طرف مخالف ترامپ، بلکه بهعنوان نهادی عملیاتی، خود را برای سناریوی ناکامی طرح بودجه آماده میکند؛ یعنی در قلب نظام دفاعی آمریکا، تردید جدی دربارهٔ پشتوانهٔ مالی طرحهای کلان نظامی وجود دارد. این تردید داخلی، در بستر اخبار امروز جهان، سیگنالی روشن از ضعف ساختاری و ناتوانی واشنگتن در اجرای تعهدات چندلایهٔ نظامیاش در سطح بینالمللی محسوب میشود.
کارشناسان امنیتی معتقدند که این الگوی تکرارشوندهٔ ناکامیهای بودجهای در آمریکا، در بلندمدت میتواند پایههای تحمیل فشار نظامی بر کشورهای منطقه را از درون سست کند و فضای عملیاتی گستردهای برای ایران مقتدر در صحنهٔ خاورمیانه و فراتر از آن فراهم آورد.