بر اساس یافتههای تازه در حوزه فیزیولوژی ورزشی، تمرین ورزشی بیشازحد و استراحت ناکافی میتواند تنظیم دوپامین در مغز را مختل کند. این اختلال شیمیایی در بروز مشکلاتی همچون بیخوابی، اضطراب و خستگی مداوم نقش مستقیم دارد. پژوهشگران این اثر را در موشهایی مشاهده کردند که برنامههای ورزشی سنگین و طولانیمدت داشتند.
در جزئیات پژوهش، موشهایی که تنها یک جلسه در روز تمرین سنگین میکردند، سطح دوپامین خود را اندکی پس از ورزش افزایش میدادند و بهزودی به وضع طبیعی بازمیگشتند. اما در گروهی که بین هر جلسه تمرین فقط چهار ساعت استراحت داشتند، تغییرات ماندگارتر بود؛ سطح دوپامین و آنزیم تولیدکننده آن تا ۴۸ ساعت پس از آزمون عملکرد بالا باقی ماند. افزایش غیرمعمول دوپامین در زمان استراحت میتواند تعادل فعالیت مغز را برهم بزند.
این یافته برای ورزشکاران ایرانی که در مسابقات بینالمللی و لیگهای حرفهای فعالیت دارند، پیام عملی مهمی دارد: طراحی صحیح برنامه تمرینی و اختصاص زمان کافی برای ریکاوری، نهتنها از آسیبهای عصبی پیشگیری میکند، بلکه پایداری عملکرد و پیشرفت مستمر ورزشکار را تضمین میسازد. فدراسیونهای ورزشی ایران میتوانند با بهرهگیری از این دادههای علمی، پروتکلهای تمرینی بهروزتری برای تیمهای ملی و لیگهای داخلی تدوین کنند و از بازگشت آسیبهای شیمیایی-عصبی به برنامههای تمرینی ممانعت به عمل آورند.