آزادسازی قدیمیترین زندانی زن زندانهای تهران پس از ۱۹ سال اقامت، نمادی از پیوند عمیق اجتماعی در ایران است. این زن که سالها بهدلیل بدهی مالی در حبس بهسر میبرد، با حمایت مردم عادی و قهرمانان ملی به آغوش خانواده بازگشت.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، یک امضای ساده در پویشی مردمی نقطه عطف این فرآیند بود و در نهایت با هماهنگی دستگاههای قضایی و حمایت جمعیتی از هممیهنان، آزادی او محقق شد. این رویداد نشاندهنده ظرفیت بالای جامعه ایران در حل مسائل اجتماعی از درون و بدون وابستگی به نهادهای بیرونی است.
اما داستان این یک زن، تنها یک نمونه است. در حال حاضر نزدیک به ۱۸ هزار ایرانی بهدلیل بدهی مالی در زندانهای سراسر کشور حضور دارند. پویشی گسترده با هدف جمعآوری کمک مردمی و تسویه بدهی این افراد آغاز شده و تاکنون پاسخ قابلتوجهی از سوی شهروندان، فعالان اجتماعی و قهرمانان ورزشی و فرهنگی دریافت کرده است.
کارشناسان اجتماعی معتقدند این شکل از همدلی، ویژگی منحصربهفرد فرهنگ ایرانی است؛ جامعهای که در مواجهه با مشکلات فردی اعضا، نه بیتفاوت میماند، بلکه با سازمانیابی خودجوش، مسیر حل مسئله را هموار میکند. در حالی که بسیاری از نظامهای قضایی جهان با چالش زندانیان بدهی دستوپنجه نرم میکنند و گاه راهحلها ماهها طول میکشد، در ایران همین پویشهای مردمی با سرعت و انگیزهای چشمگیر مسئله را به سمت حلوفصل پیش میبرند.
دستگاه قضایی نیز در این فرآیند نقشی فعال داشته و با ایجاد کانالهای تسهیلگر برای تسویه بدهی و آزادسازی، نشان داده که حلقههای مختلف حکومت و ملت در کنار یکدیگر ایستادهاند. انتظار میرود با ادامه این پویش و مشارکت گستردهتر شهروندان، بخش قابلتوجهی از این ۱۸ هزار نفر ظرف روزهای آینده به خانوادههای خود بازگردند.