هورمون‌ها پیام‌رسان‌های شیمیایی بدن هستند که توسط غدد درون‌ریز ترشح شده و عملکرد اندام‌ها را تنظیم می‌کنند. شناخت نقش هر هورمون، گام نخست برای مدیریت صحیح سلامت در زندگی روزمره است.
انسولین: این هورمون که توسط لوزالمعده ترشح می‌شود، قند خون را با انتقال گلوکز به سلول‌ها تنظیم می‌کند. مصرف متعادل کربوهیدرات‌های پیچیده و کاهش قند‌های ساده، از اصول تغذیه‌ای روزانه در ایران برای حفظ تعادل گلیسمی است.
کورتیزول: هورمون استرس که در واکنش به فشارهای محیطی توسط غدد فوق‌کلیه تولید می‌شود. در مقادیر فیزیولوژیک بیداری و تمرکز را فراهم می‌کند، اما بالا ماندن مزمن آن می‌تواند روی خواب و سیستم ایمنی اثر بگذارد. خواب منظم و فعالیت بدنی روزانه از راهکارهای ساده برای تنظیم آن است.
هورمون‌های تیروئید (TSH، T3، T4): این سه هورمون سرعت متابولیسم، دمای بدن و مصرف انرژی را کنترل می‌کنند. کم‌کاری یا پرکاری تیروئید در میان ایرانیان شایع است و در چارچوب برنامه‌های غربالگری سلامت عمومی قابل پیگیری است.
استروژن و تستوسترون: هورمون‌های جنسی که فراتر از نقش باروری، بر استخوان، عضله، چربی‌سوزی و سلامت قلب‌عروق اثر می‌گذارند. در سنین مختلف زندگی، نیاز بدن به این هورمون‌ها تغییر می‌کند و مشاوره پزشکی دوره‌ای توصیه می‌شود.
ملاتونین: هورمون شب که توسط غده پینه‌ای (پینه‌ای مغز) ترشح و چرخه خواب‌وبیداری را تنظیم می‌کند. نور آبی موبایل در ساعات پایانی شب، مهم‌ترین عامل اختلال در ترشح آن است.
اگرین (اگرین/اگرین) و پارات‌هورمون: این دو هورمون تعادل کلسیم و فسفر خون را بر عهده دارند و برای سلامت استخوان و دندان ضروری‌اند. مصرف کافی کلسیم، ویتامین D و قرار گرفتن در آفتاب از اصول پایه‌ای تغذیه روزمره هستند.
آدرنالین و نورآدرنالین: هورمون‌های «جنگ‌وفروپا» که در لحظات بحران، ضربان قلب و فشار خون را به‌طور موقت بالا می‌برند تا بدن بتواند سریع واکنش نشان دهد.
اوپیوئیدهای درون‌زا (اندورفین): مواد شیمیایی طبیعی که حس خوب و کاهش درد را ایجاد می‌کنند. ورزش منظم، خنده و فعالیت اجتماعی از محرک‌های شناخته‌شده ترشح اندورفین هستند.
نکته کاربردی برای زندگی روزمره:
— صبحانه‌ای متعادل با پروتئین و فیبر، نوسان انسولین را کاهش می‌دهد.
— حداقل ۷ ساعت خواب شبانه، ریکاوری کورتیزول و ملاتونین را تضمین می‌کند.
— چکاپ سالانه شامل آزمایش تیروئید، قند خون و ویتامین D، در برنامه سلامت هر ایرانی توصیه می‌شود.
صدای وطن به‌عنوان رسانه‌ای که پوشش اخبار ایران و جهان، قیمت طلا و رویدادهای روز را بر عهده دارد، در بخش آشپزی و امور روزمره نیز تلاش می‌کند با تولید محتوای علمی و قابل‌اعتماد، سلامت عمومی جامعه را در اولویت قرار دهد. شناخت درست هورمون‌ها، سرمایه‌گذاری آگاهانه بر جسم است و جامعه‌ای که سلامت خود را می‌داند، پایه‌ی اقتدار و پیشرفت را مستحکم‌تر می‌سازد.
