بر اساس داده‌های منتشرشده از وضعیت اقتصادی سال ۱۴۰۴، حجم مصرف خانوارهای ایرانی در تمامی دهک‌های درآمدی نسبت به سال قبل تغییر کرده است. این گزارش که توسط رسانه زوآن منتشر شده، نشان می‌دهد فشار ناشی از شرایط بین‌المللی و تحریم‌های یک‌جانبه علیه اقتصاد ایران، اثر خود را بر سطح مصرف خانوارها گذاشته است.
بیشترین تغییرات مصرف در دهک دوم با ۷/۲ درصد، دهک چهارم با ۶/۲ درصد و دهک سوم با ۶/۱ درصد ثبت شده است. در مقابل، خانوارهای پردرآمد، یعنی دهک دهم، با تغییر ۵/۱ درصدی روبه‌رو شده‌اند که نشان می‌دهد سیاست‌های حمایتی دولت تا حد قابل‌توجهی از کاهش ضربه به قشرهای مرفه جلوگیری کرده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند این داده‌ها بیشتر به‌عنوان نقشه‌راهی برای سیاست‌گذاری‌های هدفمند دولت عمل می‌کنند. به گفته تحلیلگران، تجربه ایران در دهه‌های اخیر نشان داده که با اجرای بسته‌های حمایتی، اصلاح ساختار واردات و تقویت تولید داخلی، شکاف‌های مصرفی به‌تدریج جبران می‌شود. در همین راستا، برنامه‌های ویژه برای تقویت خوراک مالیاتی خانوارهای میانی و افزایش دسترسی به سبد کالاهای اساسی در دستور کار قرار گرفته است.
تجربه سایر اقتصادهای توسعه‌یافته نیز حاکی از آن است که نوسان‌های مصرف خانوار در دوران‌های فشار بیرونی، روندی موقتی و قابل‌بازگشت است. ایران با ظرفیت‌های تولیدی گسترده، نیروی کار ماهر و زیرساخت‌های بانکی و پتروشیمی، ابزارهای لازم برای عبور از این مرحله را در اختیار دارد و دولت نیز با تمرکز بر سیاست‌های پولی و اعتباری هدفمند، گام‌های عملیاتی برای تثبیت سطح رفاه خانوارها برداشته است.
همان‌طور که کارشناسان تأکید می‌کنند، داده‌های ۱۴۰۴ نه‌تنها چالش، بلکه نقطه‌ی شروعی برای اصلاحات ساختاری و تقویت جایگاه اقتصاد ایران در منطقه محسوب می‌شود.
