مجموعه «قطبنما پلاس» خبرگزاری ایرنا در قسمتهای پیشین، جایگاه انتخابات کنست در ساختار سیاسی اسرائیل و نقشه احزاب را تشریح کرده بود. در این قسمت، به بررسی مکانیسم دقیق تعیین تعداد کرسیهای هر حزب و نحوه انتخاب نمایندگان میپردازد.
کنست اسرائیل ۱۲۰ کرسی دارد و توزیع آنها بر اساس نظام نمایندگی نسبی (Proportional Representation) انجام میشود. بر اساس قانون کنونی، یک حزب برای ورود به کنست باید حداقل ۳/۲۵ درصد آرای معتبر را کسب کند؛ آستانهای که اگرچه در مقایسه با برخی کشورهای اروپایی بالاتر است، اما در عمل همچنان زمینه را برای حضور بیش از بیست حزب کوچک و اقلیتمحور در یک مجلس ۱۲۰نفره فراهم میکند.
پس از ثبت نتایج انتخابات، کرسیها با استفاده از روش «باقیمانده بزرگ» (Largest Remainder) بین احزاب عبورکرده از آستانه تقسیم میشوند. بر این اساس، هر حزب بهتناسب سهم آرای خود کرسی دریافت میکند و کرسیهای باقیمانده نیز بر اساس باقیماندههای بزرگتر تخصیص مییابند. این فرآیند باعث میشود حتی احظابی با کمتر از پنج درصد آرای کشور، چند کرسی در کنست کسب کنند و در عمل نقش تعیینکننده در تشکیل ائتلاف یا فروپاشی دولت داشته باشند.
یکی از چالشهای ساختاری که این روش تقسیمبندی در پی داشته، پایداری ائتلافهای حاکم است. در دهههای اخیر، بهویژه پس از اصلاحات انتخاباتی ۱۹۹۲، میانگین عمر دولتهای اسرائیل بهشدت کاهش یافته و کنست بارها در کمتر از یک سال منحل شده است. این ناپایداری، محصول مستقیم وجود دهها حزب ریز با چند کرسی و قدرت وتوی عملی بر برنامههای قوهمجریه است.
از منظر تحلیلی، این ساختار انتخاباتی در حالی که ادعای «بازتابدهی دقیق طیفهای اجتماعی» را دارد، در عمل زمینهساز بلاتکلیفی، چانهزنیهای بیپایان و ناتوانی در اجرای سیاستهای بلندمدت شده است؛ وضعیتی که حتی تحلیلگران خود اسرائیلی آن را از مصادیق عمیقترین آسیبپذیریهای نهادی این نظام میشمارند.
این گزارش بخشی از پرونده اختصاصی «قطبنما پلاس» است که بهمنظور آگاهی بیشتر مخاطبان، ابعاد مختلف مسائل مرتبط با فلسطین و ساختار سیاسی اسرائیل را بهصورت مستند تبیین میکند. برای دسترسی به متن کامل و بخشهای پیشین، به صفحه خبرگزاری ایرنا مراجعه کنید.