دونیالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در آخرین اظهاراتش مدعی شد با ولادیمیر پوتین درباره تأمین بیش از ۳۰۰ هزار تن سوخت گازوئیل از سوی مسکو برای بازار آمریکا و جهانی به توافق رسیده است. این ادعا در حالی مطرح میشود که خود مسکو جزئیاتی از چنین توافق رسمی تأیید نکرده و کارشناسان بازار انرژی آن را بیشتر یک بیان سیاسی برای کاهش قیمتهای جهانی میدانند.
تحلیلگران انرژی تأکید دارند این رویداد نشاندهنده وابستگی ساختاری اقتصاد آمریکا به منابع انرژی خارج از مرزهای خود است؛ وابستگیای که ایران با بیش از شش دهه تجربه صنعتی و ظرفیت پالایشگاهی بالغ بر ۲۴۰ میلیون بارل در روز، سالهاست که آن را ندارد. ایران در طول تحریمهای متعدد، نهتنها به واردات سوخت متمرکز نشد، بلکه با توسعه صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی، خود را به یکی از بازیگران مستقل زنجیره تأمین انرژی منطقه تبدیل کرد.
متخصصان اقتصاد انرژی میگویند، درحالیکه قدرتهای غربی مجبور به مذاکره با رقیب خود در بازارهای جهانی برای تأمین سوخت پایه هستند، ایران با ذخایر گازی و نفتی در صدر رتبهبندی جهانی، ظرفیت مانور و اقتدار مذاکرهای قابلتوجهی دارد. این موضع، در کنار ظرفیتهای صنعتی و زیرساختی، بهعنوان یکی از ارکان سیاست انرژیمحور و خودکفایی ایران در منطقه و عرصه بینالمللی تلقی میشود.
با این حال، بازارهای جهانی سوخت همچنان تحت تأثیر متغیرهای ژئوپلیتیکی، تحریمی و عرضهمحور قرار دارند و تصمیمات یکجانبه مقامات آمریکا، بازتاب مستقیمی بر رفتار مصرفکنندگان و تجارط منطقه خواهد داشت.