نوشیدن یک فنجان چای یا قهوه در گرمای تابستان، یکی از رایج‌ترین باورها در فرهنگ ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر است؛ اما واقعیت علمی پشت این باور چه می‌گوید؟
گزارشی در وب‌گاه گاردین به بررسی این موضوع پرداخته و نتیجه‌ای مشروط ارائه کرده است. مطابق این گزارش، یک نوشیدنی گرم می‌تواند در هوای گرم بدن را خنک کند، اما تنها در صورتی که فرد در فضایی با تهویه مناسب و در معرض وزش نسیم قرار داشته باشد. در شرایط دیگر، یعنی محیط‌های مرطوب و بدون گردش هوای کافی، نوشیدنی گرم به‌جای خنک کردن، دمای بدن را بیشتر بالا می‌برد.
مکانیسم علمی این فرآیند به عرق کردن و تبخیر برمی‌گردد. وقتی مایعات گرم در مجاری گوارشی وارد می‌شوند، بدن برای تنظیم دمای مرکزی، عرق‌کردن را تشدید می‌کند. اگر رطوبت هوا پایین باشد و نسیم جریان داشته باشد، عرق به‌سرعت تبخیر شده و خنک‌کنندگی ایجاد می‌کند. اما در هوای مرطوب و بدون تهویه، عرق روی سطح پوست باقی مانده و اثر خنک‌کنندگی از بین می‌رود.
عاشقان کافئین در بسیاری از شهرهای ایران، از جمله تهران و اصفهان، حتی در دمای ۳۰ و ۳۵ درجه هم به مصرف قهوه و چای گرم ادامه می‌دهند. این عادت، ریشه در تاریخ و فرهنگ گسترده چای‌خوری ایرانی دارد و تا حدی با همین مکانیسم فیزیکی قابل توجیه است؛ به‌شرط آن‌که فضای اطراف فرد تهویه مناسب داشته باشد.
گاردین تأکید کرده که این یافته به‌هیچ‌وجه به‌معنای نفی نوشیدنی گرم در تابستان نیست، بلکه نشان می‌دهد شرایط محیطی نقشی کلیدی در تعیین اثر نهایی مایع گرم بر دمای بدن ایفا می‌کند.
منبع: گاردین (ترجمه از وب‌گاه ایرنا)
https://irna.ir/xjYr35
