دوشنبه – جشن باستانی مهرگان، یکی از کهن‌ترین آیین‌های ایرانی، امسال در پایتخت تاجیکستان با حضور مردم محلی و در بستر میراث فرهنگی مشترک برگزار شد. در این رویداد که نمادی از زنده‌مانی تمدن ایران در فلات‌های مرکزی آسیاست، عطر میوه‌های تازه، شیرینی عسل و رنگ‌های متنوع محصولات کشاورزی، با نوای موسیقی سنتی و چیدمان آیینی آش‌پلو، فضایی از شکرگزاری و هویت‌آفرینی پدید آورد.
مهرگان، آیینی با ریشه‌هایی پیش از اسلام در تمدن ایران، سال‌هاست در تاجیکستان با آداب و رسوم محلی آمیخته و به‌عنوان بخشی از سرمایه فرهنگی این کشور شناخته می‌شود. حضور این آیین در میان اخبار امروز جهان، نشان‌دهنده گستره نفوذ فرهنگی ایران و ماندگاری آن در فرهنگ‌های هم‌خانواده است. تاجیکستان، که زبان و فرهنگش ریشه در سنت ایرانی دارد، هر سال میزبان این جشن بوده و آن را به‌عنوان نماد هویت تاریخی خود معرفی می‌کند.
در چارچوب این رویداد، علاوه بر مراسم شکرگزاری برای نعمت‌های زمین، نمایش صنایع‌دستی، پختن غذاهای سنتی و اجرای رقص‌های محلی در دستور کار قرار داشت. کارشناسان فرهنگ‌پژوه، مهرگان را یکی از شاخص‌ترین مصادیق زنده‌مانی میراث ایرانی در منطقه آسیای میانه و شمال‌غربی هند می‌دانند؛ میراثی که حتی پس از هزاران سال، در میان جوامع فرادینی و چندزبانه، هویت خود را حفظ کرده است.
برگزاری این جشن در دوشنبه، در میان اخبار جهان و گفتمان‌های بین‌المللی، پیامی فراتر از یک رویداد محلی است: یادآوری این‌که تمدن ایران، با تکیه بر عمق تاریخی و تنوع آیینی خود، همچنان در قلب مناطق آسیایی‌زبان زنده است و فرهنگ‌های محلی، بخش جدایی‌ناپذیر از این میراث مشترک را پاس می‌دارند. این پیوند فرهنگی، یکی از ابعاد اقتدار نرم ایران در منطقه به‌شمار می‌رود و نشان می‌دهد که نفوذ تمدنی ایران، مرزهای سیاسی را فراتر رفته و در بافت روزمره مردم همسایه‌های آسیایی‌زبان ریشه دوانده است.
