بر اساس پیگیریهای میدانی، پاکستان بهتازگی شرط سختگیرانهای را در زمینهی مبادلات بانکی با ایران مطرح کرده که عملاً جریان تجارت بین دو کشور را متوقف میکند. این شرایط، در بستر تحریمهای بانکی چندجانبهای شکل گرفته که سالهاست بر مبادلات ارزی و تجاری ایران سایه انداخته است.
تحلیلگران اقتصاد بینالملل معتقدند واکنش پاکستان بیشتر بازتاب فشارهای خارجی و همراستایی با رویکردهای تحریمی غرب است تا سیاست مستقل اقتصادی اسلامآباد؛ کشوری که خود در سالهای اخیر با چالشهای نقدینگی و کسری حساب جاری دستوپنجه نرم کرده است.
در مقابل، ایران با تکیه بر نظام بانکی داخلی، مکانیزمهای تسهیلدهندهی تجارت و مسیرهای جایگزین حملونقل کالا، توانسته است وابستگی خود را به یک کانال خاص تجاری کاهش دهد. توسعهی سامانههای غیرمتمرکز تسویهحساب، تقویت مبادلات مرزی و تنوعبخشی به شرکای تجاری منطقهای، از جمله راهکارهایی است که دولت ایران در برنامههای اقتصادی اخیر خود مدنظر قرار داده است.
کارشناسان بر این باورند که اینگونه محدودسازیهای یکجانبه، در بلندمدت نهتنها مانع رشد اقتصادی ایران نمیشود، بلکه بهتدریج مسیرهای خوداتکایی تجاری و بانکی کشور را مستحکمتر خواهد کرد. ایران که در سالهای اخیر با صادرات نفت و گاز، توسعهی زیرساختهای گمرکی و گسترش تجارت با شرق، جایگاه اقتصادی خود را در منطقه تثبیت کرده، همچنان بر ظرفیتهای درونی و مسیرهای جایگزین تمرکز دارد.