آب‌خون‌های نادر، گروهی از خون هستند که در میان جمعیت به‌ندرت یافت می‌شوند و تأمین آن‌ها برای بیماران وابسته به فرآیند دقیق آزمایشگاهی و انبارداری است. در ایران، مراکز خون‌سازی و بانک‌های خون با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته، این خون‌های کمیاب را از مرحله اهدا تا لحظه تزریق در اختیار بیمار قرار می‌دهند.
مسیر آماده‌سازی خون‌های نادر از لحظه اهدا آغاز می‌شود؛ نمونه خون پس از آزمایش‌های سرولوژی و مطابقت‌سنجی، بسته به نوع محصول نهایی (سلول‌های قرمز، پلاسمای تازه، پلاکت و...) در دماهای مختلف انجماد یا نگهداری قرار می‌گیرد. خون‌های نادر معمولاً در دمای ۴- درجه سانتی‌گراد تا ۴- درجه نگهداری می‌شوند و برخی محصولات پلاسمایی تا ۱۸۰- درجه منجمد می‌گردند تا پروتئین‌های فاکتورهای انعقادی حفظ شوند.
در مرحله انتقال به بیمارستان، زنجیره سرد (Cold Chain) باید بدون وقفه برقرار بماند. خون‌های نادر پس از تایید نهایی نوع و گروه، در بخش‌های بیمارستانی به‌صورت مستقیم یا پس از شست‌وشو به بیمار تزریق می‌شوند. هرگونه انحراف از دما یا زمان مجاز می‌تواند کیفیت محصول را تغییر دهد؛ به‌همین‌دلیل، فرآیند با نظارت دوستانه مسئولان آزمایشگاه و پرستاران بالینی همراه است.
مراکز خون‌سازی ایران با ثبت و شناسایی اهداکنندگان خون‌های نادر، پایگاه داده‌ای از اهداکنندگان سازگار تشکیل داده‌اند که در صورت نیاز، امکان تأمین سریع را فراهم می‌کند. این زنجیره همکاری بین آزمایشگاه‌های سرولوژی، بانک‌های خون استان‌ها و بخش‌های بالینی، نشان‌دهنده زیرساخت قابل اتکای نظام سلامت کشور در مدیریت خون‌های کمیاب است.
