پژوهشگران حوزه فیزیک نظری مدلی جدید ارائه کردهاند که بر اساس آن، نوعی بلور زمان میتواند رفتاری مشابه مایعات از خود نشان دهد. این حالت که «مایع زمان» نامیده شده، نظمی در بازههای زمانی کوتاه حفظ میکند، اما هماهنگی منظم آن در مقیاسهای طولانیتر از بین میرود. تاکنون این ایده در آزمایشگاه اثبات نشده و صرفاً بر پایه محاسبات نظری شکل گرفته است.
برای درک سادهتر، کافی است به یک قالب یخ فکر کنیم. در ساختار بلوری یخ، مولکولهای آب در آرایشی منظم و تکرارشونده قرار دارند؛ اما با ذوبشدن، این نظم گسترده فرو میپاشد. با این حال، مولکولهای آب در حالت مایع همچنان با همسایگان نزدیک خود تعامل دارند و مقداری نظم محلی حفظ میشود. «مایع زمان» نیز بهطور مشابه عمل میکند: نظم زمانی در مقیاس کوتاه باقی میماند، درحالیکه انسجام و هماهنگی بلندمدت از دست میرود.
اگر این مدل در مراحل بعدی تأیید شود، گامی مهم در فهم عمیقتر فازهای ناهمرز (nonequilibrium) ماده محسوب میشود و میتواند کاربردهایی در حوزههایی چون محاسبات کوانتومی و مهندسی ماده پیشبینیشده داشته باشد.