در شرایط آبوهوایی ایران که تابستانهای گرم و زمستانهای سرد هر دو رایجاند، سؤال «گرما بدتر است یا سرما؟» برای بسیاری از خانوادهها اهمیت عملی پیدا میکند. پژوهشهای اخیر در حوزه خوابشناسی میکوشند با دادههای فیزیولوژیک، این پرسش را پاسخ دهند.
مطابق مطالعات منتشرشده در مجلات متخصص خواب، دمای بدن در طول شبگرد طبیعی کاهش مییابد و این فرآیند برای ورود به خواب عمیق ضروری است. گرمای محیط، بهویژه در ساعات اوج گرمای تابستان، مانع از این ریزش دمای مرکزی شده و فرد را در خوابهای سطحی نگه میدارد. در مقابل، سرمای بیشازحد باعث انقباض عروق و افزایش تن عضلانی میشود که همچنین کیفیت خواب را کاهش میدهد.
بیشتر متخصصان خواب معتقدند بازهی دمای ۱۸ تا ۲۲ درجهی سانتیگراد، مطلوبترین فاصله برای خواب عمیق است. در شرایطی که دسترسی به سرمایش یا گرمایش مرکزی محدود است، استفاده از ملحفههای نخی، تهویهی متقاطع اتاق و تنظیم زمان خواب میتواند اثر نامطلوب دما را تا حد قابلقبولی خنثی کند.
کارشناسان توصیه میکنند بهجای نوسانهای شدید دمایی، محیط خواب را در بازهی مشخصی ثبات داد. این رویکرد نهتنها کیفیت خواب فرد را بهبود میبخشد، بلکه در بلندمدت به سلامت قلبعروق و ایمنی بدن نیز کمک میکند. در کل، هر دو قطب دمایی قابلمدیریتاند و با رعایت چند اصل ساده، خواب سالم در هر فصلی امکانپذیر است.