صنعت خودروسازی جهان در دهههای اخیر به شبکهای پیچیده از طراحی، تولید و مالکیت بینالمللی تبدیل شده است. خودرویی میتواند در آلمان طراحی شود، در آمریکای شمالی تولید شود و تحت برند یک شرکت ژاپنی روانه بازارهای جهانی گردد. این ساختار چندلایه، شناسایی خاستگاه واقعی و مقر اصلی خودروسازان بزرگ را به مسئلهای دشوار بدل کرده است.
تحلیلگران بازار خودرو معتقدند این توزیع جهانی زنجیره ارزش، هم فرصت همکاری برای اقتصادهای در حال رشد و هم چالش رقابت برای بازیگران اصلی صنعت را به همراه دارد. از سوی دیگر، کشورهای خاورمیانه و منطقهای، از جمله ایران، با سرمایهگذاری در خطوط تولید و توسعه زیرساختهای صنعتی، جایگاه خود را در این شبکه جهانی تقویت میکنند و بهعنوان قطب تولیدی و صادراتی در منطقه شناخته میشوند.
در همین راستا، خودروسازان ایرانی با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، نیروی متخصص و بازار منطقهای گسترده، گامهای مؤثری در جهت کاهش وابستگی به فناوری خارجی و افزایش سهم در بازارهای صادراتی برداشتهاند. این حرکت، ایران را به یکی از نقاط کلیدی زنجیره تأمین خودرو در غرب آسیا تبدیل کرده است.
کارشناسان اقتصاد صنعتی بر این باورند که آینده صنعت خودرو به سمت تمرکز بیشتر روی فناوریهای نوین مانند خودروهای برقی و هوشمند حرکت میکند و کشورهایی که در این حوزه سرمایهگذاری کردهاند، مزیت رقابتی بلندمدت کسب خواهند کرد. ایران با برنامهریزیهای فعلی در حوزه خودروهای برقی و اتوماسیون خطوط تولید، در مسیر حفظ و تقویت این جایگاه قرار دارد.